Terrakota Ordusu
1974-cü ildə Çinin ilk imperatoru Qin Şi Huanqın məzarı yaxınlığında aşkar edilən 8000-dən çox canlı ölçülü terrakota heykəllərindən ibarət Terrakota Ordusu qədim Çin sənətkarlığının sübutudur. Təxminən eramızdan əvvəl 210-cu ilə aid olan bu heykəllər, əsgərlər, atlar və döyüş arabaları, imperatoru axirətdə qorumaq üçün diqqətlə hazırlanıb. Hər bir fiqur unikal üz cizgilərini, zireh və silah kimi mürəkkəb detalları nümayiş etdirir və yaradıcılarının diqqətəlayiq bədii bacarığını vurğulayır. Rəssamların şəxsiyyətləri, onların real və mürəkkəb fiqurlar yaratmaq üçün istifadə etdikləri üsullar hələ də üzə çıxarılmayıb. Bundan əlavə, terrakota heykəllərini yandırmaq üçün istifadə edilən sobalar qəti şəkildə müəyyən edilməyib və bu qədim möcüzəni əhatə edən sirri daha da dərinləşdirir.
Atlantisin itirilmiş şəhəri
İtirilmiş Atlantis şəhəri çoxdan həm tarixçiləri, həm də sadə insanları valeh edib. İlk dəfə qədim yunan filosofu Platonun “Timaeus və Critias” dialoqlarında xatırlatdığı Atlantida Platonun dövründən təxminən 9000 il əvvəl mövcud olan inkişaf edən bir sivilizasiya kimi təsvir edilib. Çoxları əfsanəvi şəhəri axtarsa da, onun varlığını təsdiqləyən konkret dəlil tapılmayıb. Bəzi nəzəriyyələr Atlantidanın əsl qədim sivilizasiyalardan və ya təbii fəlakətlərdən ilhamlandığını, digərləri isə bunun Platon tərəfindən yaradılan uydurma bir alleqoriya olduğunu iddia edir. Xüsusilə, bir nəzəriyyə qabaqcıl texnologiya miflərini digər sivilizasiyalardan əvvəl bürünc metalurgiya ilə büdrəmiş qərbdən dəniz basqınçılarının hesabları ilə əlaqələndirir. Beləliklə, dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi su altında qalan bir ada olsaydı, onun yoxa çıxmasına səbəb ola bilərdi.
Nazca xətləri
Perunun cənubundakı Naska səhrasında yerləşən Naska Xətləri 800-dən çox düz xəttdən, 300 həndəsi fiqurdan və arid landşaftda həkk olunan 70 heyvan və bitki dizaynından ibarətdir. Eramızdan əvvəl 500-cü illər də Nazca xalqı tərəfindən yaradıldığına inanılan bu nəhəng geoqliflərin dəqiq məqsədi hələ də məlum deyil. Bəzi nəzəriyyələr onların astronomik və ya dini məqsədlər üçün istifadə edildiyini, digərləri isə suvarma sistemi və ya yeraltı su mənbələrini izləmək üçün bir yol kimi xidmət etdiyini irəli sürür.
Stonehenge
Stounhenge, İngiltərənin Wiltshire şəhərində yerləşən tarixdən əvvəlki abidə, təxminən eramızdan əvvəl 3000-ci ilə aiddir və hər birinin çəkisi 25 tona qədər olan və 28 fut hündürlüyə çatan dayanıqlı daşların halqasından ibarətdir. Bu əlamətdar sayt əsrlər boyu tədqiqatçıları çaşdırıb, çünki Stonehenge-in əsl məqsədi anlaşılmaz olaraq qalır. Onun funksiyası ilə bağlı nəzəriyyələr qəbirdən tutmuş astronomik rəsədxanaya və hətta mənəvi və ya müalicəvi əhəmiyyətə malik bir yerə qədər müxtəlif olubdur. Yaxınlıqdakı dəfn yerləri və ona bitişik Durrinqton Divarları kimi son arxeoloji kəşflər Stonehenge-in tarixi və onu quran cəmiyyət haqqında yeni anlayışlar təmin edib. Bundan əlavə, abidənin səma hadisələri ilə uyğunlaşması və daşların uzaq karxanalardan daşınması ilə bağlı araşdırmalar bu qədim müəmma haqqında anlayışımıza daha mürəkkəb qatlar əlavə edib.
Antikythera mexanizmi
Ziyarətçilər Yunanıstanın Afina şəhərindəki Muzeydə 2100 illik Antikitera Mexanizminin ən erkən sağ qalmış mexaniki hesablama cihazı olduğuna inanırlar. 1901-ci ildə Yunanıstanın Antikitera adasının sahillərində batan gəmidə aşkar edilən Antikitera Mexanizmi eramızdan əvvəl 150-ci ilə aid qədim artefaktdır. Tez-tez dünyanın ilk kompüteri adlandırılan bu mürəkkəb bürünc cihaz mürəkkəb dişli çarxlar və siferblat sistemini ehtiva edir. Onun əsas funksiyası tutulmalar və göy cisimlərinin mövqeləri kimi astronomik hadisələri proqnozlaşdırmaq, həmçinin qədim Olimpiya Oyunlarının dövrlərini izləmək idi. Bundan əlavə, bu qabaqcıl texnologiyanın tarixi qeydlərdən açıq-aşkar itməsi alimləri çaşdırıb.
Mənbə: World Atlas
Tərcümə etdi: Nigar Muştaqova
