Bu günə qədər Yer kürəsində 3 trilyondan çox müxtəlif ağac mövcud olub. Maraqlıdır ki, elmi ictimaiyyət hələ də planetdə ilk ağacların nə vaxt göründüyü barədə dəqiq məlumatlara malik deyil. İlk ağacların təxminən 400 milyon il əvvəl meydana gəldiyinə inanılır. Hazırda dünyanın müxtəlif yerlərində 4700 ildən çox yaşı olan ağaclara rast gəlmək olar.
Metuşelah- ən qədim ağac
Metuşelah ağacı rəsmi olaraq planetimizin ən qədim ağacı kimi tanınır. Bu tikanlı dağlararası şam nümunəsi elmə məlum olan ən qədim yaşayan qeyri-müstəmləkə orqanizmlərindən biridir. Mütəxəssislərin fikrincə, bu ağacın yetişdiyi toxum eramızdan əvvəl 2831-ci ildə cücərməyə başlayıb.
Maraqlıdır ki, Metuşelah ağacının dəqiq yeri onu maraqlı ziyarətçilərdən qorumaq üçün sirr olaraq qalır. Yenə də arzu edənlər qoca şam ağacının bitdiyi meşəyə sərbəst şəkildə girə bilər, ancaq onu özləri axtarmalı olacaqlar. Meşədə onun yerini göstərən heç bir işarə və ya koordinat yoxdur. Kəşf edildiyi gündən bu dağlararası şamın yaşı 4830 ildən çoxdur. Ağac öz adını qədim mətnlərə görə 969 il yaşamış uzunömürlü Metuşelah xarakterinin şərəfinə alıb.
Metuşelah şamı ilk dəfə botanik Edmund Şulman tərəfindən 1953-cü ildə Kaliforniya dağlarında dəniz səviyyəsindən təxminən 10.000 fut yüksəklikdə aşkar edilib. Bu kəşf haqqında məqalə 1958-ci ildə National Geographic jurnalında dərc edilib.
Əjdaha ağacı və ya Kanarya Drasena kimi də tanınan əjdaha ağacı ən qədim ağac bitkilərindən biridir. Hazırda bu ağacların təxminən 4100 yaşı var. Maraqlıdır ki, əjdaha ağaclarının illik halqaları yoxdur, bu da onların yaşını təyin etməyi çətinləşdirir. Bununla belə, dendroloqlar bu ağacların 8500 ilə qədər böyüyə və inkişaf edə biləcəyini müəyyən edə bildilər. Əjdaha ağacları təxminən 22 metr hündürlüyə çatır. Onların gövdələri xüsusilə davamlıdır: diametri 4,8 metrə çata bilən gümüşü-boz rəngə malikdir və müxtəlif hesablamalara görə tacın çəkisi 17 ilə 19 tona qədərdir. Bu ağaclar Kanar adalarının bir hissəsi olan Tenerife adasında bitir.
30 aprel 1991-ci ildə qəbul edilmiş Kanar adaları qanunvericiliyinə əsasən, Əjdaha ağacı Tenerife adasının rəsmi ağac simvolu kimi qəbul edilib.
Madaqaskar baobab çaydanı
Madaqaskarda çaydanı xatırladan qeyri-adi formasına görə xalq arasında "çaydan" adlanan inanılmaz növ baobab yetişdirilir. Bu ağaclara butulka ağacları da deyilir. Təqdim olunan ağacın yaşı təxminən 1200 ildir. Belə bir baobab çaydanı özündə 120 min litrə qədər su toplaya bilər ki, bu da ona şiddətli quraqlıq şəraitində sağ qalmağa imkan verir. Baobab çaydanı planetin ən böyük ağacıdır. Böyük ağacların diametri 8-13 metr arasında dəyişir, ağacın hündürlüyü isə 25-30 metrə çatır. Bu ağacın gövdəsi kifayət qədər genişdir və insanlar tərəfindən tez-tez müvəqqəti yaşayış yeri kimi istifadə olunur. Bu çaydana bənzər ağacın qabığından güclü liflər çıxarılır, onlardan balıq ovu üçün tor, kəndir və parçalar istehsal olunur. Çaydan baobabının odun külü dərman kimi istifadə olunur: məşhur inanclara görə, bu külün effektivliyinə dair heç bir elmi sübut olmasa da, soyuqdəymə, diş ağrıları və ürək-damar xəstəliklərindən qurtulmağa kömək edir.
Əjdaha ağacları kimi baobab çaydanında illik halqaları yoxdur, ona görə də ağacın dəqiq yaşını müəyyən etmək mümkün deyil. Dendroloqların bəzi hesablamalarına görə, bu ağaclar 5500 ilə qədər mövcud ola bilər.
Şeytan qülləsi
Bu ağac şeytan qülləsi kimi də tanınan daş qapı formasında olan təbiət abidəsidir. Qaya ABŞ-ın Vayominq ştatındakı Bell Furş çayı vadisində yerləşir. Şeytan qülləsi vulkanik mənşəli monolitdir, bu qayanın hündürlüyü 386 metrdir. Kənardan, Şeytan qülləsi quruluşu kətana bənzəyən nəhəng bir tirə bənzəyir. Qeyri-rəsmi bir nəzəriyyəyə görə, bu formasiya hündürlüyü təxminən 45 kilometrə çata bilən qədim çaxmaq daşı ağacının qalıqları ola bilər.
Mənbə: dzen.ru
Tərcümə etdi: Aysu Əsgərzadə
