"İncəsənətin İnciləri" rubrikası Edgar Degasın "Rəqs sinfi" əsərini təqdim edir.
Deqas Parisin sosial həyatına, xüsusilə teatr, balet və operaya xüsusi maraq göstərib. O, balet məşqlərində rəqqasələri təsadüfi pozalarda, məşq və çıxışlar arasında dincələrkən müşahidə edirdi. “Rəqs sinfi” onun balet mövzusunda çəkdiyi ilk böyük rəsmlərdən biridir. Səhnədə Jules Perrot rəqs sinfini nümayiş etdirir, rəqqasələr isə məşqin müxtəlif mərhələlərinə uyğun düzülüb. İşıqlandırma və parlaq rənglər rəqqasələrin enerjisini və zərifliyini vurğulayırdı.
Bu əsər Jan-Batist Faure tərəfindən sifariş edilib. Deqas rəqqasələri arxa planı sadə tutaraq təsvir edib, onları saçlarını və ya kostyumlarını düzəldərkən və dincələrkən təsvir etməyə üstünlük verib. O, performansdakı gözəlliyi vurğulayaraq insan bədəninin fiziki və mənəvi inkişafını sənətinə əks etdirib.
1870-ci illərdə Deqas boş məşq salonuna baxa bilsə də, 1880-ci illərin ortalarına qədər məşqlərdə iştirak etmək üçün lazımi icazə ala bilməyib. Buna görə də bu səhnələri ona ayrıca poza verən rəqqasələrin təqdimatlarını birləşdirərək yaradıb. Rəsmin bucağı izləyicini səhnənin bir qədər üstünə yerləşdirir, ətraf isə rəqqasələrə diqqət yetirmək üçün kəsilib. Bu, Perrot ilə tələbələri arasındakı əlaqənin gərginliyini də göstərir. Rəqqasələrin kostyumlarının zərif detalları sadə taxta döşəmənin tutqun səthi ilə ziddiyyət təşkil edir, qırmızı, yaşıl, mavi və sarı rənglər isə baxışları fiqurlara yönəldir və tamaşa mövzusunu vurğulayır.
Deqasın erkən rəqqasə təsvirlərində palitrası sakitdir, lakin detallardakı parlaq rənglər seçilir. Daha sonrakı əsərlərində rənglər canlılaşır, pastel boyaların müxtəlif tonları istifadə edilərək daha dramatik təsvirlər yaradılır.
İzləyiciyə ən yaxın rəqqasənin saçındakı qırmızı bəzək, boğazındakı qara lent və zərif çiyinləri onun peşəkar ifaçı olduğunu göstərir. Onun yanında geyimində solğun sarı atlaz detallar olan və pianoda oturan rəqqasə izləyicinin diqqətini cəlb etmək üçün yerləşdirilib. Rəqqasələrin üz ifadələri cansıxıcılıqdan konsentrasiyaya qədər müxtəlif duyğular təqdim edir.
Divarların yaşıl zeytun rəngi, döşəmənin tutqun beji və ustanın boz tonlardakı geyimi rəqqasələrin yumşaq ağ geyimləri ilə ziddiyyət təşkil edir. Kəmərlərin və geyimlərin parlaq rəngləri həm səhnəni canlandırır, həm də birləşdirərək rəsm boyunca yayılır. Deqas solğun çəhrayı atlaz balet ayaqqabılarından və parıldayan lentlərdən istifadə edərək rəsmə teatrın rəngarəng enerjisini əlavə edir.
Deqasın texnikası incə təsvir xətti və eskizəbənzər detalları birləşdirir. Fiqurlar işıqlandırma və kölgələrlə üçölçülü təsvir edilib. Saç, paltar və geyimlər quru fırça zərbələri ilə təsvir edilir və bu, kətan toxumasını rəsmin bir hissəsinə çevirir. Pəncərədən gələn işıq lentləri və balet geyimlərini vurğulayır, rəsmin dərinliyi və mövzunun enerjisini əks etdirir.
Hazırladı: Talehə Hüseynzadə
