Ponti Pilat bəşər tarixinin ən mübahisəli və sirli şəxsiyyətlərindən biridir.
Pontius Pilat İsa Məsihin mühakiməsi və çarmıxa çəkilmiş roluna görə xristian tarixindən əsas şəxsiyyət olaraq qalıb. Pontius Pilat eramızın 26-36-cı illəri arasında imperator Tiberinin hakimiyyəti dövründə Yahudeyanın Roma prefekti (quberatoru) kimi xidmət edib. Məhz bu dövrdə Pilat taleyüklü bir qərar verib, bir yəhudi üsyançını ölümə məhkum edib və bu prosesdə təsadüfən dünya dininin - xristianlığın yaranmasına kömək edib.
Tarix 26-36-cı illər arasında Yəhudeyada Roma prefekti kimi xidmət etmədən əvvəlki Ponti Pilatın həyatı haqqında məlumat az göstərilib. Əlimizdə olan yetərsiz məlumat Pilatı müsbət işıqda təsvir etməyib. Yəhudi filosof isgəndəriyyəli Filonun fikrincə, Ponti Pilat korlanmış, rüşvətxorluğu, məhkəməsiz edamları və qəddarlığı ilə məşhur idi.
Biz Filonun yəhudi adətlərinə hörmət etməyənlərə qarşı qərəzli münasibətindən xəbərdar olmalıyıq. Pontius Pilat isə imperatorun nümayəndəsi kimi tez-tez yəhudi qanunları ilə ziddiyyət təşkil edirdi. Digər tədqiqatçı yahudi tarixçisi Yozefus Flavius Pilatın Roma əsgərlərinə imperatorun təsvirini əks etdirən standartları Qüdsə gətirməyə icazə verməsinin yerli əhalinin qəzəbinə səbəb olduğu diqqətəlayiq bir hadisəni qeyd edib. Pilat, ehtimal ki, imperatora ilahi bir fiqur kimi hörmət edən imperator kultunu təbliğ edirdi. Bu qəti şəkildə monoteist olan və insan liderlərinin ilahiləşdirilməsini rədd edən yəhudi xalqı üçün çox nəzarətimiz idi.
Ponti Pilatın Yahudeyanın prefekti və prokuroru rolunda etdiyi hərəkətləri nəzərə alsaq, İncillərin bu amansız Roma valisini necə yumşaq bir şəkildə təsvir etməsi maraqlıdır.
O dövrdə Yəhudeyada məhkəməsində yeganə hakimiyyət Roma imperatoru və onun nümayəndələri olan prefekt və prokuror idi. Bununla belə, İncillər Ponti Pilatı amansız bir məmur əvəzinə, tərəddüd edən bir hakim kimi təsvir edib. Mark İncillərinə görə, Pilat İsanı müdafiə etməyə cəhd edib, lakin kütlənin tələblərinə boyun əyməyə məcbur olub. Matta İncilində qeyd edildiyi kimi, “Onun qanı bizim və övladlarımızın üzərinə olsun” cavabı tarixə dərin və dəhşətli təsir göstərib. Bu xətt sonrakı əsrlərdə antisemit münasibət və hərəkətlərə haqq qazandırmaq üçün sui-istifadə edilib.
Mənbə: thecollector.con
Tərcümə etdi: Sona Osmanova
