Hansen xəstəliyinə Mycobacterium leprae və Mycobacterium lepromatosis adlı yavaş böyüyən bakteriyalar səbəb olur. Xəstəlik sinirlərə, dəriyə, gözlərə və burun selikli qişasına təsir göstərə bilər. Bəzi hallarda bədənin hissələri toxunma və ağrı hissini itirə bilər, bu da kəsiklər və yanma kimi yaralanma riskini artırır.
Xəstəliyin yoluxma çətinliyinə və tamamilə müalicə edilə bilməsinə baxmayaraq, Hansen xəstəliyindən əziyyət çəkən insanlara qarşı çoxlu stiqma və qərəz mövcuddur. Xəstəlikdən təsirlənən şəxslər, xüsusən də xəstəliyin geniş yayıldığı bölgələrdə tez-tez sosial təcrid və ayrı-seçkiliklə üzləşirlər.
Hansen xəstəliyinə səbəb olan bakteriyalar çox yavaş böyüyür. Bakteriyalarla təmasdan sonra xəstəliyin əlamətlərinin inkişaf etməsi 20 il çəkə bilər. Lakin insanların əksəriyyəti Hansen xəstəliyinə yoluxmur. Bütün insanların təxminən 95%-i bu xəstəliyə tutulmur, çünki onların immun sistemi bu bakteriyalara qarşı mübarizə aparır.
Həkimlər imtahanlar və dəri biopsiyası kimi diaqnostik testlərlə Hansen xəstəliyinə diaqnoz qoya bilərlər. Onlar insanın dərisində daha açıq, daha tünd və ya qırmızı rəngdə ləkələri araşdıraraq bu ləkələrin hiss itirib-itirmədiyini müəyyənləşdirə bilərlər. Diaqnozu təsdiqləmək üçün həkimlər mikroskop altında Hansen xəstəliyinə səbəb olan bakteriyaları axtarmaq üçün dəri və ya sinir nümunələri götürə bilərlər. Digər dəri xəstəliklərini istisna etmək üçün də testlər həyata keçirilir.
Hansen xəstəliyi antibiotik kombinasiyası ilə müalicə olunur. Müalicə adətən bir ildən iki ilə qədər davam edir. Müalicə düzgün başa çatdırılarsa, xəstəlik sağalır.
ABŞ-da Hansen xəstəliyindən əziyyət çəkən insanlar Milli Hansen Xəstəliyi Proqramı tərəfindən idarə olunan ixtisaslaşmış klinikalarda müalicə oluna bilərlər. ABŞ və Puerto-Rikoda federal dəstəkli bir neçə ambulator klinika mövcuddur.
Bu xəstəliklə bağlı bir çox miflər və yanlış təsəvvürlər mövcuddur:
Mif: Hansen xəstəliyi çox yoluxucudur.
Fakt: Hansen xəstəliyi insandan insana asanlıqla keçmir. Əl sıxmaq, yanında oturmaq və ya xəstəliyi olan biri ilə söhbət etmək kimi təsadüfi təmaslarla keçmir.
Mif: Hansen xəstəliyinin müalicəsi yoxdur.
Fakt: Hansen xəstəliyi müalicə edilə bilər. Hansen xəstəliyindən müalicə olunan insanlar ailə və dostları arasında normal həyat sürə və işə və ya məktəbə davam edə bilərlər.
Mənbə: CDC
Tərcümə etdi: Fidan Şahbazlı
