Bu gün:

Renessans dövrü


"İncəsənətin inciləri" rubrikası "Renessans dövrü"nün qısa icmalını təqdim edir.


Renessans dövrü, Avropa tarixində 14-cü əsrdən 17-ci əsrə qədər davam edən bir dövrdür və böyük mədəni, intellektual və sosial dəyişikliklərin olduğu bir zaman aralığını əhatə edir. Bu dövr əsasən İtaliyada başlamış, sonradan bütün Avropaya yayılmışdır. "Renessans" sözü fransızca "yenidən doğuş" mənasını verir. Bu dövr qədim Yunan və Roma mədəniyyətlərinin yenidən kəşfi, həmçinin tətbiqi ilə xarakterizə olunur.


Renessans dövrünün başlanğıcı üçün dəqiq bir tarix yoxdur, lakin ümumiyyətlə, 14-cü əsrin sonları və 15-ci əsrin əvvəlləri kimi qəbul edilir. Bu dövr, Orta Əsrlərin qaranlıq dövrlərindən sonra mədəni və intellektual yenidən doğuşun başlandığı bir zaman kəsiyini təmsil edir. İtaliyada, xüsusən Florensiyada, bu dövrün ilk izləri göründü. Florensiya zəngin bankirlər və ticarətçilər tərəfindən dəstəklənən bir şəhər idi, burada sənət, elm, həmçinin ədəbiyyat sahəsində böyük inkişaflar baş verdi.

Renessans dövrü boyunca antik dövrün fəlsəfəsi, ədəbiyyatı və incəsənəti yenidən kəşf edildi. Humanizm, insanın mərkəzdə olduğu bir düşüncə tərzi olaraq ortaya çıxdı. Humanist düşüncə, insanın potensialını və fərdi qabiliyyətlərini vurğulayır, insanın özü üçün məqsədlər qoymasını, dünyanı anlamağa çalışmasını önə çıxarırdı. Bu dövrdə latın və yunan dillərinə böyük maraq vardı, qədim mətnlər bu dillərdən tərcümə edilərək geniş yayılırdı.

Renessans dövründə sənət sahəsində də böyük irəliləyişlər baş verdi. Leonardo da Vinci, Mikelancelo , Rafael kimi məşhur rəssamlar və heykəltəraşlar bu dövrdə fəaliyyət göstərmişdir. Leonardo da Vinci, təkcə rəssam deyil, həm də mühəndis, alim və anatomist idi. Onun məşhur əsərləri arasında "Mona Lisa" və "Son Yemək" əsərləri var. Mikelancelo isə daha çox heykəltəraş kimi tanınır və onun ən məşhur əsərləri arasında "David" və Sistine Kapellasının tavanındakı freskalar yer alır.

Elm sahəsində də böyük irəliləyişlər oldu. Copernicus, heliosentrik (günəş mərkəzli) kainat modelini təklif etdi və bu, elmin tarixində inqilabi bir dəyişiklik idi. Qalileo Qaliley, teleskopla apardığı müşahidələrlə Kopernik nəzəriyyəsini təsdiq etdi və fizika sahəsində də mühüm kəşflər etdi. Bu dövrdə təbiət elmləri ilə yanaşı, tibb, riyaziyyat və astronomiya sahələrində də böyük irəliləyişlər oldu.

Ədəbiyyat sahəsində də Renessans dövrü çox məhsuldar idi. Dante Aligyeri, "İlahi Komediya" əsəri ilə İtalyan ədəbiyyatına böyük töhfə verdi. Françesko Petrarka  və Covanni Bokkacco  kimi yazıçılar da İtalyan ədəbiyyatında mühüm yerlərə sahibdirlər. İngiltərədə isə Uilyam Şekspir, Renessans dövrünün ən böyük dramaturqlarından biri olaraq tanınır və onun əsərləri bu gün də böyük maraqla oxunur və səhnələşdirilir.

Memarlıq sahəsində də Renessans dövrü çox məhsuldar idi. Filippo Brunellesk , Renessans memarlığının əsas simalarından biridir və Florensiya Katedralinin günbəzini dizayn etmişdir. Bu dövrdə memarlar qədim Roma memarlıq üslublarını yenidən kəşf edərək, simmetriya, nisbət və geometrik harmoniya prinsiplərinə əsaslanan binalar inşa etdilər.

Renessans dövrü, həmçinin texnologiya sahəsində də irəliləyişlər gətirdi. Çap maşınının icadı, biliklərin daha geniş kütlələrə yayılmasını mümkün etdi. İohann Qutenberq  tərəfindən təkmilləşdirilən çap maşını, kitabların daha sürətli və ucuz istehsalını təmin etdi və bu, təhsil və məlumatın yayılmasında inqilabi bir dəyişiklik yaratdı.

Renessans dövrü, Avropa tarixində mədəni, intellektual və sosial yenidən doğuşun baş verdiyi bir dövr idi. Bu dövrdə sənət, elm, ədəbiyyat və memarlıq sahələrində böyük irəliləyişlər baş verdi və bu irəliləyişlər, Avropa cəmiyyətində uzun müddət davam edən dəyişikliklərə səbəb oldu. Renessans dövrü, həmçinin antik dövrün mədəniyyət və düşüncə tərzinin yenidən kəşf edildiyi və bu mirasın yeni dövrün tələbləri ilə birləşdirildiyi bir zaman kəsiyini təmsil edir.


Hazırladı: Gülay Qəribova

Mənbə: https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-19090/ronesans-sanat/

https://www.milliyet.com.tr/egitim/ronesans-donemi-nedir-ozellikleri-nelerdir-6334065

https://hoghheim.com/blogs/sanat-tarihi/ronesans-nedir-tarihi-sanatcilari-eserleri

Paylaş
Şərh əlavə et