Qarq buzun ABŞ yollarının 70%-dən çoxu hər il orta hesabla beş düym və ya daha çox qar yağan bölgələrdə yerləşdiyinə və ölkə əhalisinin təxminən 70%-i də həmin ərazilərdə yaşadığına görə, qışda təhlükəsiz sürücülük zərurətdir. Bununla belə, iqlim nümunələri dəyişdikcə, daha ekstremal hava şəraiti gətirdikcə və onu yeni ərazilərə genişləndirdikcə, bu cür şəraitə öyrəşməyən sürücülər – və nəqliyyat departamentləri – yeni mövsümi problemlərlə üzləşirlər. Bəlkə də, ən təhlükəlilərindən biri qara buzdur.
Qara buz nədir?
Bu nazik buz təbəqəsi müxtəlif ssenarilərdə yollarda və körpülərdə əmələ gələ bilər və şəffaf olduğu üçün vizual olaraq səkiyə qarışaraq sürücüləri təəccübləndirir. Bəzən onun varlığına dair yeganə ipucu gecə onun parlaq səthinin faralarda əks oluna bilməsidir. Qeyd etmək vacibdir ki, qara buzun əmələ gəlməsi üçün qarın mövcud olmasına ehtiyac yoxdur, bu, təkcə qışda deyil, həm də payızın sonu və yazın əvvəlində problem yaradır.
Qara buzun yaranmasına səbəb nədir?
Qara buz yolda rütubət olduqda, adətən yolun kənarında və ya yaxınlığında qar və buzların əriməsi nəticəsində yaranır. Bu, çiskin, yağış və ya duman şəklində yağıntının yola düşdüyü zaman da baş verə bilər. Yol səthinin temperaturu donmadan aşağı düşdükcə nazik su təbəqəsi donaraq, demək olar ki, qabarcıqsız buz əmələ gətirir. O, donma-ərimə dövrləri zamanı yayıla bilər və ən çox səhər tezdən və ya gecə temperaturun ən aşağı həddə olduğu və günəş çıxmazdan əvvəl yol səthinin istiləşməsi zamanı baş verir. Eyni şəkildə, günəş batdıqca, yol səthi tez soyuya bilər və yeni buzların əmələ gəlməsinə kömək edir.
Qara buz, həmçinin pik saatlarda sıfırdan aşağı temperaturlarda və ya işıqforların və enişlərin yaxınlığında baş verə bilər, burada dayanmış və ya yavaş hərəkət edən nəqliyyatın işlənmiş qazı səki ilə təmasda olduqda donur və çoxlu sayda qəzaların və böyük gecikmələrin tez-tez səbəbidir.
Körpülər və yerüstü keçidlər qara buz əmələ gəlməsi üçün digər ümumi yerlərdir, çünki soyuq hava yüksək səthin altından axaraq səki temperaturunu aşağı sala bilər. Kölgəli sahələr başqa bir potensial problem sahəsidir, çünki gün ərzində günəşin səki örtüyünü qızdırması çətin ola bilər.
Mənbə: Dtn
Tərcümə etdi: Ləman Xəqani
