Dünya tarixində elə zəlzələlər var ki, böyüklüyü və yaratdığı dağıdıcı təsirə görə ad çıxarır. Statistikaya görə, dünyada hər il təxminən 500 min zəlzələ baş verir, bu zəlzələlərin yalnız beşdə biri hiss olunur, təxminən 100-ü isə dağıntılara səbəb olur.
9.5 ÇİLİ - 22 MAY 1960-cı il
22 may 1960-cı ildə Çilidə, Cənubi Amerikada baş verən zəlzələ indiyə qədər ölçülən ən böyük zəlzələdir. Çili zəlzələsindən sonra meydana gələn sunami Sakit Okeanı sürətlə keçərək ciddi can və mal itkisinə səbəb oldu.
9.2 ALASKA - 28 MART 1964-cü il
28 mart 1964-cü ildə Alyaskada baş verən 9,2 bal gücündə zəlzələ ikinci ən güclü zəlzələ olaraq qeyd edildi. 3 dəqiqə davam edən zəlzələ sunamiyə səbəb olub. Zəlzələ və ondan sonra meydana gələn nəhəng dalğalar 128 nəfərin ölümünə və təxminən 310 milyon dollar ziyana səbəb olub.
9.1 İNDONEZİYA - 26 DEKABR 2004-cü il
26 dekabr 2004-cü ildə Hind okeanının Sumatra adasının sahillərində baş verən bu zəlzələ 40 ölkədə təxminən 230 min insanın ölümünə səbəb olmaqla 21-ci əsrə damğasını vurdu.
9.1 YAPONİYA - 11 MART 2011
Zəlzələ 2011-ci il martın 11-də Yaponiyanın şimal-şərqindəki Honsyu sahillərində, 24 km dərinlikdə, maqnitudası 9 olub. Yaponiya hökuməti təbii fəlakəti rəsmən “Böyük Şərqi Yaponiya zəlzələsi” adlandırıb. Zəlzələdən sonra bölgədə hündürlüyü 37,9 metrə çatan sunami dalğaları baş verib.Tsunami ölkəyə böyük ziyan vurub. Zəlzələ nəticəsində 15900 nəfər həyatını itirib, 2531 nəfər isə hələ də itkin düşüb.
9,1-9,3 bal gücündə bu, seysmoqraf tərəfindən qeydə alınan üçüncü ən böyük zəlzələ idi. 8,3 ilə 10 dəqiqə arasında davam edən zəlzələ indiyə qədər görülən ən uzun müddətə malik olub və bütün planeti 1 sm hərəkət etdirib. Alyaskaya qədər zəlzələlərə səbəb oldu. Onun episentri Simeulue və Sumatra arasında olub.
9.0 RUSİYA - 4 NOYABR 1952-ci il
1952-ci il noyabrın 4-də Rusiyanın şərqində baş verən zəlzələnin gücü 9,0 bal gücündə olub.
Zəlzələnin baş verdiyi Kamçatka bölgəsi Avstraliya, Asiya və Amerika qitələri arasında zəlzələ plitələrinin yerləşdiyi və seysmik fəaliyyətlərin tez-tez baş verdiyi “Sakit Okean Atəş Halqası” bölgəsinin şimal ucunda yerləşir. 1 milyon dollardan çox maddi ziyana səbəb olan zəlzələdə insan tələfatı olmayıb.
8.6 İNDONEZİYA - 28 MART 2005
2004-cü ildə baş verən böyük zəlzələdən sonra 2005-ci ildə İndoneziyanın şimalındakı Sumatra adasında 8,6 bal gücündə daha bir zəlzələ baş verdi. Zəlzələnin yaratdığı nəhəng dalğalar Şri-Lankaya çatıb və 400-dən çox insan xəsarət alıb.
Mənbə: Britannica
Tərcümə etdi: Aytac Musayeva
