Alış-veriş bağımlılığı (Onyomania) nədir?
Alış-veriş bağımlılığı olan insanlar hər hansı problemdən bir anlıq rahatlıq hissi ilə çıxmağı və alış-veriş edərək problemdən uzaqlaşmağı hədəfləyirlər. Ancaq bu müvəqqəti bir hiss olduğundan bir müddət sonra adam eyni üsulla dincəlmək üçün yenidən alış-verişə üz tutur. Alış-veriş asılılığının altında yatan psixoloji problem nə olursa olsun, ilk növbədə müalicə üçün müəyyən edilməlidir.
İnsanlar özlərini yaxşı hiss etmək üçün alış-veriş etmək istəyirlər, lakin asılılıqda vəziyyət fərqlidir. Bu davranış formasıdır. Qəbul etdikdən sonra sevinc və rahatlıq hissi yaşanılır, lakin bir müddət sonra peşmanlıq və günahkarlıq hisləri yaşanmağa başlanılır.
Alış-veriş asılılığının əlamətləri hansılardır?
Onyomaniya adlanan alış-veriş asılılığında obsesif, impulsiv davranış nümunəsi var. Bu, adətən, həddindən artıq alış-veriş etmək, pul xərcləmək və həddindən artıq xərcləmə ilə sıx zehni məşğul olmaq üçün lazımsız və nəzarətsiz bir arzu ilə başlayan simptomlarla özünü göstərir.
Alış-veriş asılılığının bəzi səbəblərdən özünü göstərən əlamətlərini aşağıdakı kimi sadalaya bilərik:
İnsan özünü pis hiss edəndə pul xərcləmək istəyir.
Alış-veriş edərkən dincəlmək, güclü və dinc hiss etmək.
Xərclənən pulun miqdarında əhəmiyyətli artım.
Pul xərcləyənin ailəsində və ya yaxın çevrəsində neqativ hallar baş verir.
Gözləniləndən çox alış-veriş.
Xərcləməyə başladıqdan sonra özünü dayandıra bilməmək.
Həddindən artıq alış-veriş səbəbiylə ətrafdan tənqid.
Bundan əlavə, insan adətən əsəbiləşdiyi, narahat olduğu və ya kədərləndiyi zaman psixoloji olaraq alış-veriş etmək ehtiyacı hiss edir. Alış-veriş edərkən sevinc, həzz və həvəs hiss edir, alış-veriş paketlərini gördükdə rahatlaşır. Ancaq sonra günahkarlıq hissi, sıxıntı və utanc yaranmağa başlayır. Bir müddət sonra xərclənən pullar və edilən alışlar insanın həyatında problemlər yaratdığından vəziyyət xəstə bir qapalı dairəyə çevrilir.
Alış-veriş asılılığını necə müalicə etmək olar?
Alış-veriş asılılığı müalicə edilməsi lazım olan psixoloji xəstəlik olmaqla yanaşı, əslində ciddi bir asılılıq növüdür. Bu gün tez-tez rast gəlinən davranış növüdür. Müalicə zamanı insanın davranışını idarə edən dərmanlar və antidepressiyalar tövsiyə oluna bilər. Bundan əlavə, EMDR terapiyası asılılığa səbəb olan travmaların və bilişsel davranışçı müalicələrin həllində son dərəcə faydalıdır. Beləliklə, bütün bunlar xəstəliyin müalicəsində çox kömək olur.
Mənbə: npistanbul
Tərcümə etdi: Aminə Paşazadə
