İndiki vaxtda brend asılılığı bir çox ailənin üzləşdiyi ciddi problemlər sırasındadır. Ətrafındakılar tərəfindən bəyənilmək və qəbul edilmək arzusu ilə hərəkət edən uşaqlar bahalı brendlərə üz tuturlar. Bəzi ailələr asanlıqla brend əldə edə bilsələr də, bəziləri üçün bu mümkün olmaya bilər. Belə ki, maddi imkanı olmayan ailələr çətin vəziyyətə düşə bilər və istədiyini ala bilməyən uşaq müxtəlif psixi sağlamlıq problemləri yaşaya bilər. Marka asılılığını və ailənin bu mövzuya yanaşmasını qiymətləndirən Psixiatr Dr. Barış Önen Ünsalver bu asılılığın ibtidai məktəb çağlarına, hətta uşaq bağçasına qədər gedib çıxdığını vurğuladı.
İstədiyini ala bilməmək insanların psixi sağlamlığına təsir edir:
“Əslində psixiatriyada hansısa xəstəliyə diaqnoz qoyarkən onun simptomuna və insanın həyat keyfiyyətini nə dərəcədə aşağı salmasına baxırıq. Açığı, burada brend asılılığının insanın həyatına nə qədər təsir etməsi önəmlidir. Bir çox ailə maddi səbəblərdən uşağının istədiyi məhsulu ala bilmədiyi üçün zaman-zaman psixoloji çətinliklər yaşaya bilər. Həm ailə, həm də uşaq özünü qeyri-kafi hiss edə bilər. Xüsusi bir vəsvəsə yalnız brend obsesyonu kimi təsvir edilə bilməz, lakin onu müşayiət edən problemlərdən danışmaq təbiidir.Brend vəsvəsəsi daha çox yeniyetməlik dövründə görülür. Bu dövrdə uşaqlar müəyyən mənada valideynlərindən asılı olmaqdan azad olurlar. O, fiziki və zehni dəyişikliklərə məruz qalır. Bütün sistem daxilində dinamikləşir, insan ailədən qopub müxtəlif qruplarla bir araya gəlmək istəyir.
2-3 yaşından brend obsessiyası başlayır:
Əslində brend asılılığı 2-3 yaşından başlayır. Körpə kanallarında hansı paltar və oyuncaqların alınacağı ilə bağlı təkliflər verilir. İş o yerə çatıb ki, ibtidai məktəb yaşlı uşaq hara baxırsa, gözəl geyinmiş, xoşbəxt uşaqlar, xoşbəxt valideynlər görür. Müəyyən markanın paltarlarını geyinirlər. Təbii ki, onlar təsirlənir və bunu istəyirlər.
Valideyn nümunə olmalıdır!
Modelləşdirmə vasitəsilə öyrənmək uşaqlar üçün həqiqətən vacibdir. Valideynlər boş vaxtlarında işləyirlərsə və alış-veriş mərkəzlərinə gedirlərsə, uşaq bunu birlikdə xoş vaxt keçirmək kimi düşünə bilər. Xüsusilə kiçik yaşlarından valideynlər övladlarına örnək olmalı, övladlarına aldıqları əşyalarda, onların xərclərində nizamlı olmalıdırlar. Valideyn uşağını vacib və dəyərli hiss etdiyi sahələrə yönəltməlidir.
Uşaqlara pul konsepsiyası öyrədilməlidir!
Uşaqlara pul biliklərini öyrətmək çox vacibdir. Biz uşağa 2 yaşından başlayaraq pulun nə olduğunu və nə üçün istifadə edildiyini tədricən başa sala bilərik. Bunu təfərrüata varmadan izah etmək lazımdır. 5 yaşından etibarən müavinət verib, büdcə qurub, xərcinizi burdan istifadə edəcəyik deyərək hərəkət edə bilərsiniz. İbtidai məktəbdən başlayaraq uşaqlara qənaət etməyin vacibliyi izah edilə bilər. Həddindən artıq detal uşaqda panikaya səbəb ola bilər. "Pulu neçə əzabla qazandığımı bilirsən?" kimi cümlələrin istifadəsi yanlışdır. Biz uşaqlara iş həyatının çox yorucu olduğunu aşılamamalıyıq.
Mənbə: Kim Psikoloji
Tərcümə etdi: Aysel Qasımova
