Boş vaxtlarınızda, yatmağa çalışarkən, yolda gedərkən, maşında, yemək yeyərkən, bir sözlə, çox diqqət tələb etməyən fəaliyyətlər zamanı heç vaxt girmədiyiniz bir düşüncə döngüsünə düşmüsünüzmü? Sizi narahat edən və nə etsəniz də susdura bilməyəcəyiniz düşüncələr,sizi də ağuşuna alıbmı?
Ağlın zəifləməsi olaraq xarakterizə edilə bilən bu vəziyyət, psixologiyada "gözləşmə" olaraq da adlanır. Ruminasiya keçmişdə bizə mənfi təsir göstərən hadisələr haqqında fikirlərin təkrarlanması və zehni fəaliyyətlərin bölünməsi halıdır. Ruminasiya problemi olan insanlar zehni qarışıqlıq yaşayırlar. Beyni keçmişlə gələcək arasında irəli-geri gedib-gələn, düşüncələrlə dolu olan insanlar bu günə diqqət yetirməkdə çətinlik çəkirlər. Bu fikirlərin məzmunu daha çox yaşadıqları hadisələrlə bağlı "fərqli olsaydı necə olardı?" "Bu cavabı versəydim daha yaxşı olardı, yoxsa nə səhv etdim ki, bu mənim başıma gəldi?" bu kimi nəticələr və daha yaxşı nəticələrə gətirib çıxara biləcək mümkün ssenarilər.
Yaşadığımız mənfi hadisələri düşünərək gələcək üçün dərslər çıxarmaq və ya keçmiş təcrübələrə nəzər salaraq problem həll etmə bacarıqlarımızı təkmilləşdirmək bu təcrübələrdən öyrənmə və inkişaf vasitəsi kimi istifadə etməyimizi təmin edə bilər. Halbuki, ruminasiya zehnimizdə bir qədər fərqli şəkildə, avtomatik və qeyri-iradi şəkildə görünür. Təkrarlanan məşğuliyyət bir insanın dayanması üçün çətin ola bilər və insanın həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir.
Əslində, fərdlər keçmişi qiymətləndirərkən obyektiv baxışdan uzaqlaşır və daha çox neqativ hadisələrə və nəticələrə diqqət yetirir, bu neqativləri özləri ilə əlaqələndirir, ümumiləşdirir, nailiyyətlərini aşağılayırlar. Bu səbəblə insanlar problemlərinin həlli və gələcəyə dair daha pessimist ola, gələcəyə olan inam və inamlarını itirə bilərlər ki, bu da həllə çatmaq üçün lazımi addımların atılmasını çətinləşdirir.
Mənbə: medicalpark
Tərcümə edən: Gülay Qəribova
