İnsan Psixologiyasının Yuxulara Nə Təsiri Var?
Onun elmi mahiyyətinə o qədər də inam olmasa da, bir çox insanları yuxuların nə demək olduğu maraqlandırır. “Elə yuxu görmüşdüm ki, səhər yuxudan duran kimi onun mənasına baxmaq məcburiyyətində qaldım” kimi illərdir davam edən cümlələr; Yuxuların mənası ilə bağlı marağı sübut edir.
İnsan psixologiyasının yuxulara təsiri varmı?
İlk növbədə, yuxunun nə olduğu ilə başlamaq lazımdır. Sadəcə olaraq, yuxuda görünən bir şey deməkdir. Yuxu zamanı zehnin yaratdığı görüntülər insanlara bəzi şeyləri görməyə imkan verir.
Niyə və necə göründüyü sualı elmi izahlara əsaslanır. Yuxu ümumilikdə 5 fizioloji mərhələdən ibarətdir; İlk mərhələdə oyaq görünülsə də, yavaş-yavaş yuxuya doğru irəlilənir və ağıl özünü azad etməyə başlayır. İkinci mərhələdə əzələlər rahatlaşır və ürək döyüntüsü yavaşlayır. Bu, xarici amillərə getdikcə daha çox bağlandığımız prosesdir. Üçüncü mərhələ, insanın yatdığının fərqində olduğu mərhələdir. Bu mərhələdə qəfil sarsıntılı oyanmalar baş verir. Dördüncü mərhələdə insan çox dərin yuxuda olur. Bu, dinləmənin baş verdiyi və keyfiyyətli yuxu təmin etdiyi hissədir. Beşinci mərhələ REM yuxusu adlanan yuxu prosesidir. Sürətli göz hərəkətlərinin meydana gəldiyi bu son mərhələdə yuxular da reallaşır. Araşdırmalar yuxuların başqa mərhələlərdə də görüldüyünü göstərsə də, xatırlanan yuxular REM yuxusunda görülən yuxulardır. Simvollar, vizuallar, görünən şəkillər; Bu, yuxu zamanı şüursuzluğun, zehni aktivliyin və yuxuların ortaya çıxmasının ifadəsidir.
Yuxuların mənaları keçmişdən bu günə qədər müxtəlif yollarla şərh edilmişdir. Freyd, Jung, Adler kimi nəzəriyyəçilər də psixoloji yozum üçün bu məsələ üzərində düşünmüş və yuxuların mənaları haqqında hər kəsi müəyyən dərəcədə maarifləndirmişlər. Əksər yuxuları yadda saxlamaq çətin olduğundan, onların obyektivliyi şübhə altına alınır. Buna görə də heç bir nəzəriyyənin 100% doğru olduğu bilinməsə də, yuxuların insanlar üçün mənaları var. Yuxulardan insanları təhlil edərkən, onları tanımağa çalışarkən, insanların həyatı haqqında məlumat toplayarkən istifadə olunur.
Yuxuların insanların həyat və psixologiyası ilə əlaqəsi varmı?
Baxanda, çox əlaqəli izlər görünür. Freydin yanaşmasına görə; Yuxular basdırılmış istəklərin və instinktlərin ortaya çıxmasıdır.
Gündəlik həyatda həll edilə bilməyən bəzi problemlər, basdırılmış duyğular və düşüncələr; Yuxular vasitəsilə aşkarlanır. Fərqli, gözlənilməz yuxular gördükdə təəccüblənə bilərsiniz ki, bu da sizi özünüzə “Bəzən niyə belə yuxu görmüşəm?” sualını verməyə vadar edir. Təəccüb edilsə də, görünənlər əslində birdən ortaya çıxmır. Yuxularda şüuraltı olaraq fərqinə varılmayan və ya görülməyən bir çox şeylərlə qarşılaşmaq olar.
Yuxulardan təsirlənmək tamamilə insandan asılı olaraq dəyişir. Yuxunu nə qədər xatırlamaq, yuxulara aid edilən mənalar və inanc tərzi yuxuların təsirini artırır və ya azaldır.
Beləliklə, yuxular; Həyata, basdırılan duyğulara, gündəlik həyata və təsirlənən hadisələrə görə dəyişir.
Mənbə: PsikoEvim Psikoloji Merkezi
Tərcümə etdi: Aminə Paşazadə
