Yuxunun uşağın inkişafına təsiri çox vacibdir. Adekvat və keyfiyyətli yuxu uşaqların fiziki, zehni və emosional sağlamlığında həlledici rol oynayır. Körpələr və uşaqlar üçün düzgün yuxu rejiminin faydaları aşağıdakı kimi ola bilər. Ekspert psixoloq Tuğçe Yılmaz bu mövzuda əhəmiyyətli məlumatlar verib.
1. Beyin inkişafı
Yuxu körpənin beyninin inkişafı üçün vacibdir. Yuxu mərhələsində beyin hüceyrələri arasındakı əlaqələr güclənir və öyrənmə prosesləri dəstəklənir.
2. Böyümə hormonu ifrazı
Böyümə hormonu ifrazı yuxu zamanı artır. Bu da öz növbəsində uşağın fiziki böyüməsinə kömək edir.
3. Diqqət
Qeyri-kafi yuxu diqqət çatışmazlığına və konsentrasiya problemlərinə səbəb ola bilər. Yaxşı bir yuxu rejimi uşağın məktəbdəki fəaliyyətinə müsbət təsir göstərə bilər.
4. Emosional tarazlıq
Yuxu çatışmazlığı uşaqlarda əsəbilik, aqresivlik və emosional qeyri-sabitliyə səbəb ola bilər. Yaxşı bir yuxu rejimi emosional sağlamlığı təşviq edir.
5. İmmunitet sistemi
Yuxu immunitet sistemini gücləndirən vacib bir amildir. Qeyri-kafi yuxu uşağın xəstəliklərə qarşı müqavimətini azalda bilər.
6. Koqnitiv inkişaf
Yuxu, yaddaş formalaşması və məlumat emalı proseslərini dəstəkləyir. Yaxşı bir yuxu rejimi körpənin idrak qabiliyyətlərini inkişaf etdirə bilər.
7. Fiziki sağlamlıq:
Qeyri-kafi yuxu piylənmə riskini artıra bilər. Çünki yuxu çatışmazlığı iştah hormonlarına təsir edə bilər və həddindən artıq yemək meylini artırır.
Uşaqların yuxu keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq üçün aşağıdakı vacib addımları nəzərdən keçirə bilərsiniz:
1. Müntəzəm bir yuxu rejimi qurmaq:
Hər gün eyni vaxtda yatmaq və qalxmaq körpənin bioloji saatını tənzimləməyə kömək edə bilər. Bu yuxu keyfiyyətini artıra bilər.
2. Yatmadan əvvəl rahatlaşdırıcı fəaliyyətlər:
Yatmadan əvvəl sakit fəaliyyətlər körpənin sakitləşməsinə kömək edə bilər. Kitab oxumaq, yüngül musiqi dinləmək və ya hekayə danışmaq kimi fəaliyyətlərə üstünlük verilə bilər.
3. Ekran vaxtının məhdudlaşdırılması:
Yatmadan ən azı bir saat əvvəl ekran istifadənizi məhdudlaşdırmaq vacibdir. Mavi işığın melatonin istehsalını maneə törətdiyi düşünüldüyü üçün ekranlardan gələn işıq miqdarının azaldılması yuxuya getmə prosesini asanlaşdıra bilər.
4. Uyğun bir yuxu mühitinin təmin edilməsi:
Körpə üçün rahat bir yataq və sakit, qaranlıq və sərin bir yuxu otağı təmin edilməsi vacibdir.
5. Sağlam yemək:
Ağır yeməklərdən çəkinmək və axşam yeməyində şəkərli qidaları məhdudlaşdırmaq körpənin rahat yuxuya getməsinə kömək edə bilər.
6. Fiziki fəaliyyət:
Uşağınızın gün ərzində kifayət qədər fiziki fəaliyyət göstərməsini təmin etmək, enerjisini itirməsinə və daha yaxşı yatmasına kömək edə bilər. Ancaq yatmadan əvvəl həddindən artıq açıq oyunlardan qaçınmaq vacibdir.
7. Açıq havada vaxt keçirmək:
Gün işığında olmaq körpənin bioloji saatını tənzimləməyə kömək edə bilər. Mümkünsə gün ərzində açıq havada vaxt keçirməyə diqqət yetirmək faydalı ola bilər.
8. Sakitləşdirici narahatlıq:
Uşağınızın narahatlıqlarını və ya qorxularını dinləmək və onları sakitləşdirməklə, onların daha rahat yuxuya getməsinə kömək edə bilərsiniz.
9. Sabit yatma vaxtı:
Hər gün eyni vaxtda yatmaq körpənin bioloji saatını tənzimləməyə kömək edə bilər.
10. Yuxu miqdarına diqqət yetirin:
Uşağın yaşına uyğun yuxu müddətinə diqqət yetirmək vacibdir. Fərqli yaş qrupları üçün tövsiyə olunan yuxu vaxtları dəyişir. Ekspert psixoloq Tuğçe Yılmaz deyib: “Unutmayın ki, hər bir uşağın ehtiyacları fərqli ola bilər, buna görə də uşağınızın yuxu reaksiyalarını və vərdişlərini müşahidə etmək və ona uyğun yanaşma tətbiq etmək vacibdir. Yuxu problemləri davam edərsə, bir mütəxəssislə məsləhətləşmək də faydalı ola bilər”.
Mənbə: CNN Türk
Tərcümə etdi: Aysu Əsədova
