“Botulizm”, reanimasiyada olan və ya kilo vermək üçün qəbul etdikləri mədə botoksunu qəbul etdikdən sonra ölən xəstələrdə meydana gələn botoks zəhərlənməsinin sayının artması ilə özünü göstərir.
İlhan Varank tədris tədqiqat Xəstəxanasının Nevrologiya kafedrasının dosenti həkim Serkan Demir, “ 20 illik peşə həyatımda son 1,5 ildə gördüyüm qədər Botoks zəhərlənməsi hadisəsi görmədim. Bu artım, bəzi yerlərin həkim olmayan və botoks sertifikatı olmayan insanlar tərəfindən tutulması ilə əlaqədardır. Heç vaxt bu iş bacarıqsız əllərlə edilməməlidir. Bu iş, klinikada sertifikatlı bir həkim tərəfindən və Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən təsdiqlənmiş məhsullardan istifadə edilməlidir” , - dedi.
“Botulizm”, yəni kilo vermək üçün mədə botoksundan sonra intensiv terapiya keçirən və ya hətta ölən xəstələrdə son aylarda meydana gələn botoks zəhərlənməsi, xüsusilə, yayda tərləmə, qırışları aradan qaldırmaq və ya digər məqsədlər üçün hazırlanmış kosmetik botoks qəbul etdikdən sonra da inkişaf edə bilər. Sancaktepe prof. İlhan Varank tədris tədqiqat Xəstəxanasının Nevrologiya kafedrasının dosenti həkim Serkan Demir, son 1,5 ildə Botoks zəhərlənməsi səbəbiylə 7 xəstəni qəbul etdiklərini, ikisinin mədə botoksu ilə, digərlərinin isə tərləmə və ya digər kosmetik səbəblərdən botoksla xəstəxanaya yerləşdirildiyini söylədi. Dosent həkim Demir dedi: “Botulizm nevroloji təcili yardımın başında duran bir mənzərədir. 20 illik peşə həyatımda son 1,5 ildə olduğu qədər botoks zəhərlənməsi hadisəsi görmədim. Düşünürəm ki, bu artım botoks sertifikatı olmayan, həkim olmayan insanlar tərəfindən edilir. Heç vaxt bacarıqsız əllərlə edilməməlidir. Bu, klinikada sertifikatlı bir həkim tərəfindən və Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən təsdiqlənmiş məhsullardan istifadə edilməlidir” , - dedi.
Dosent həkim “Botulinum toksininin, yəni Botoksun istifadəsi, xüsusilə yay aylarında həddindən artıq tərləmədən narahat olanlarda artır. Əslində müalicələrdən biri botoksdur. Spastiklik dediyimiz əzələ sərtliyində, insult və ya beyin iflicindən sonra uşaqlarda, istər-istəməz üz sancıları, göz sancıları, migren, strabismus, diş sıxma dediyimiz narahatlıq, həddindən artıq tüpürcəyə səbəb olan xəstəliklərdə (tüpürcək vəziləri) botoks istifadə olunur. Bundan əlavə, hamımız kosmetik sahədə, məsələn, qırışları müalicə etmək üçün istifadə olunanları bilirik. Son zamanlarda botoks istifadəsi ilə əlaqəli zəhərlənmə halları barədə məlumatlar tez-tez yayılmağa başladı. Bu səbəbdən 7 xəstə son 1,5 ildə klinikamızda olub. Biz onu yaxından izlədik. Bəzilərinə botulinum toksininə qarşı antidot kimi antitoksin dərmanları da verdik” dedi.
Məhsulun mənbəyinin təsdiqli olub- olmadığına diqqət yetirin
Dosent, Botoks istifadəsinin əhəmiyyətli dərəcədə artdığına görə bazarda bir çox məhsulun olduğunu göstərir. Həkim Demir Botoks qəbul etməzdən əvvəl diqqət yetirməli olduğu məqamları sadaladı: “Hal-hazırda bazarda botulinum toksinləri olan, bəziləri Amerika mənşəli, bəziləri Koreya mənşəli, bəziləri İran mənşəli bir çox məhsullar var. Məhsulun mənşəyinə əlavə olaraq, onu tətbiq edən şəxsin ixtisaslı mütəxəssis olması çox vacibdir. Botoksu kosmetik məqsədlər üçün istifadə edəcəksinizsə, mütəxəssis sertifikatı olan bu şəxsin mütəxəssislərinə müraciət etməyinizi məsləhət görürük. Müxtəlif səbəblərdən Botoks kursu alacaqsınızsa, həkimlərdən hansı məhsuldan istifadə etdiklərini soruşduğunuzdan əmin olun. FDA və ya EMA tərəfindən təsdiqlənmiş və ya Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən təsdiqlənmiş məhsulların istifadə olunduğundan əmin olun. Təsdiqlənmiş məhsullar istifadə olunursa, çox qorxmağa ehtiyac yoxdur. Bu işin mütəxəssisi sertifikatlı bir mütəxəssisdirsə, yan təsirlərin az ola bilər”.
Əzələ xəstəlikləri və tənəffüs çatışmazlığı olan insanlar çox diqqətli olmalıdır
Dosent həmçinin qeyd edir ki, botoksun kosmetik məqsədlər üçün istifadəsi bəzən bəzi əsas (yatan) nadir nevroloji xəstəliklərə səbəb ola bilər və ya təqlid edə bilər. Həkim Demir sözlərini vurğuladı: “Müəyyən əzələ xəstəlikləri olan insanlar, tənəffüs çatışmazlığı olan insanlar bu cür təcrübələri həyata keçirərkən çox diqqətli olmalıdırlar. Bəzi miyesteniya, Lambert Eaton miyastenik sindromu (əzələ zəifliyi) kimi nadir nevroloji xəstəliklər var. Bu xəstəlikləri olan insanlara botoks etməməyi tövsiyə edirik. Botulizm əlamətləri, yəni botoks zəhərlənməsi, xüsusilə, qeyd edilməlidir. Qoltuqaltı botoks və əl təri üçün botoks tətbiq etdikdən sonra bəzi xəstələrdə botulizm inkişaf etməsi çox nadirdir. Göz qapaqlarının sallanması, ağız quruluğu, boyun əzələlərini tuta bilməmək, sidik qaçırma və s. kimi ümumi əzələ zəiflikləri şəklində görmə müşahidə olunur. Bu şikayətlər botoks tətbiq edildikdən sonra baş verərsə, mütləq bir nevroloqa müraciət etməyinizi məsləhət görürük”.
Mənbə: Cnntürk
Tərcümə etdi: Aysu Əsədova
