Sosial medianın zərərləri müasir dünyanın ən böyük problemlərindəndir. Çünki sosial media indi bütün həyatımızda mühüm yer tutur. Hamımız az-çox sosial media aludəçisiyik desək yanılmarıq. Bu arada sosial medianın təsirləri ilə bağlı müzakirələr artır. Nə qədər istifadə edilməlidir? Nə qədər faydalıdır? Nə dərəcədə mənalıdır? Sosial medianın zərərləri kimi suallar həm mütəxəssislər, həm də istifadəçilər tərəfindən daha cəsarətlə soruşulmağa başladı.
Getdikcə daha çox insanın sosial medianın dəyərini şübhə altına aldığı bu dövrdə, elmi izahları ilə sosial mediadan istifadənin bizə necə təsir etdiyinə təəccüblənəcəksiniz. Sosial medianın həm üstünlükləri, həm də mənfi cəhətləri var. Bu gün "Sosial medianın zərərləri nələrdir?" Cavab axtaracağıq. O zaman gəlin sosial medianın mahiyyətcə zərərlərinə baxaq.
1) Acı olsa da, lakin sübut edildi: Sosial media insanı axmaqlaşdırır.
Sosial medianın zərərləri kifayət qədər ciddidir. Bir qrup alim 100 könüllü ilə birlikdə araşdırma aparıb və bu araşdırmanı Journal of Royal Society Interface jurnalında dərc edib. Araşdırmada onlar sosial medianın insanların məlumatı emal etmək və anlamaq qabiliyyətinə necə təsir etdiyini ölçüblər. Nəticələr təəccüblü idi. Sosial media insanlara mürəkkəb suallara daha yaxşı cavablar seçməyə kömək etdi, lakin məntiqi təfəkkür və əsaslandırma əks mənfi təsir göstərdi.
Sosial şəbəkələr sayəsində bütün məlumatlar əlimizin altındadır, lakin biz əslində ondan yaxşı istifadə etmirik. Biz daha yaxşı və ya ağıllı ola bilmərik, özümüzü təkmilləşdirə bilmərik. Sadəcə hazır məlumatları götürüb bir az diqqətsiz oluruq.
2) Sosial media sosial əlaqələrə zərər verir.
Sosial medianın zərərləri arasında ən təsirlisi onun sosial həyata təsiridir. Sosial medianın ən sağlam münasibətlər üçün belə zərərli ola biləcəyini görürük, eşidirik və hətta yaşayırıq. Bu məqamda sosial mediadan kənar bir problemimiz var. Sadəcə cib telefonunun olması ətrafımızdakı insanlarla münasibətimizə təsir edir.
Axşam yeməyində və ya görüşdə telefonunuzla narahat olmaqdansa, sadəcə göz önündə telefonun olması belə davranışımıza mənfi təsir göstərə bilər. Otaqda cib telefonunun olması cütlüyün səmimi, emosional əlaqə yaratmaq qabiliyyətini pozmaq üçün kifayətdir.
3) Sosial media narsisizmi tətikləyir.
Müzakirə masasında sosial medianın zərərləri müzakirə edilsəydi, bu bənd mütləq müzakirə olunacaq məqam olardı. Biz elə bir dünyada yaşayırıq ki, hər kəs özünü unikal hesab edir. İnsanlar göstərmək üçün kuboklar alır, şəkil çəkdirmək üçün səyahət edir və nəticədə böyük narazılıqla nəticələnir. Hər nəsil bu cür tənqidlərlə üzləşsə də, sosial media mütləq narsissizmi ön plana çıxarır.
Son bir neçə il ərzində onlarla araşdırma və məqalə dostluq və şəbəkələşmə prinsiplərindən daha çox narsisistik meylləri təbliğ edən sosial mediaya istinad edib. Qərbi İllinoys Universitetinin tədqiqatçısı tərəfindən aparılan araşdırmada o, insanların Facebook-dakı sosial davranışlarının onların real həyatdakı asosial davranışlarına paralel olduğunu aşkar edib.
4) Sosial media depressiyaya səbəb olur.
Depressiya sosial medianın ən çox yayılmış təhlükələrindən biridir. Pittsburq Universitetində bir qrup tədqiqatçı 1787 amerikalı üzərində sosial media ilə əlaqələrini və depressiya meyllərini ölçmək üçün araşdırma aparıb. Onlar izah etdilər ki, iştirakçıların dörddə biri yüksək depressiyadadır. Daha da pisi odur ki, komanda sosial mediaya sərf olunan vaxtla depressiyaya düşmə ehtimalı arasında birbaşa korrelyasiya göstərib.
Hamımız bacardığımız qədər yaxşı yaşamağa çalışırıq. Ancaq sosial mediamız saxta xəbərlər, ağıllı məhsul reklamları və ümumiyyətlə pis xəbərlərlə dolu olduqda, bunların hamısını müsbət saxlamaq həqiqətən çətin ola bilər.
5) Sosial media iş performansına mənfi təsir göstərir.
Sosial medianın zərərləri ilə bağlı suallar dedikdə ağıla gələn suallardan biri də “Sosial media iş performansına təsir edirmi?” sualıdır. Bergen Universitetində aparılan bir araşdırma iş yerində sosial mediadan istifadə ilə iş performansı arasında korrelyasiya tapıb. Araşdırmaya görə, iş yerində sosial mediadan istifadə artdıqca iş performansı da azalır. Təxminən 11,000 iştirakçının iştirak etdiyi araşdırma, bu nəticələrin də yaş, cins və şəxsiyyət kimi amillərə görə dəyişdiyini söylədi.
Daha məhsuldar bir iş həyatına sahib olmaq istəyirsinizsə, iş saatlarında telefonla əlaqənizi minimuma endirmək çox faydalı olacaq.
Mənbə: Ceotudent.com
Tərcümə etdi: Amin Həsənli
