Dünyada günbəgün artan dəri xərçənginin 7-dən 70-ə qədər hər kəsi təhdid etdiyini bildirən Dermatologiya mütəxəssisi Dr. Həsən Alakbarov bildirib:"Xüsusilə, uzun müddət günəş şüalarına məruz qalmaq dəri xərçənginin vacib səbəblərindən biridir. Risk faktorları arasında, xüsusilə, uşaqlıqda baş verən və illər ərzində davamlı olaraq qəbul edilən kümulativ günəş şüaları adlanan günəş yanıqları, yüngül dəriyə, rəngli gözlərə və ya freckled dəriyə sahib olmaq, üzdə və ya bədəndə həddindən artıq çox molyusk olması və solariuma daxil olması ilk növbədə baş verir",-deyə bildirib. Uzman Dr. Həsən Alakbarov dəri xərçəngi ilə bağlı açıqlamalar verib.
Dünyada günbəgün artan dəri xərçənginin 7-dən 70-ə qədər hər kəsi təhdid edə biləcəyini vurğulayan Uzman Doktor Alakbarov deyib: "Xüsusilə, uzun müddət günəş şüalarına məruz qalmaq bu xərçəngin əhəmiyyətli səbəblərindən biridir. Dərialtı xərçəng xəstəliyi ölkəmizin, eləcə də dünyanın hər yerində yerləşdiyi iqlim zonasında ən çox rast gəlinən xərçəng növüdür. Dəri xərçəngi, dərini meydana gətirən bəzi hüceyrələrin nəzarətsiz böyüməsindən sonra meydana gəlir. Xərçəng xəstəliyinin ən geniş yayılmış növlərindən olan və mütəmadi olaraq hər il artan dəri xərçəngi həyat riskinə səbəb olan melanoma və qeyri-melanoma olaraq iki yerə bölünür. Müalicə protokolları buna uyğun olaraq tətbiq edilir. Ən geniş yayılmış növü bazal hüceyrəli karsinomadır ki, bu da qeyri-melanoma qrupundadır".
Günəş şüalarının dəridən gələn D vitamini sintezi kimi sağlamlığımıza müsbət töhfələri olsa da, dəri hüceyrələrində DNT-nin zədələnməsinə səbəb ola biləcəyini bildirən Uzman Doktor Həsən Alakbarov vurğulayıb: "Bu zərərlər həyatımız boyunca dəri hüceyrələrimizdə toplanır və hüceyrələrin həyat kodeksində zamanla daimi pisləşmə yaradır".
"Ən əsas səbəb zərərli günəş şüalarıdır"
Dəri xərçənginə səbəb olan ən mühüm amilin ultrabənövşəyi, yəni günəş şüaları olduğunu söyləyən Exp. Dr. Alakbarov digər faktorları da sadalayıb: "Xüsusilə, uşaqlıqda baş dərisinə sızma adı verilən günəş yanıqları və illər ərzində davamlı olaraq qəbul edilən kümulativ günəş şüaları, yüngül dəriyə, rəngli gözlərə və ya çilli dəriyə sahib olmaq, solariuma daxil olmaq, ailə tarixində dəri xərçənginin olması ilə Albino və ya Vertiligo kimi bəzi genetik xəstəliklərin olması, günəş altında çox vaxt keçirmək, yaşadığınız coğrafiyada xroniki arsenik kimi kimyəvi maddələrə məruz qalmaq dəri xərçənginə səbəb ola bilər.
"Günəş şüaları paltardan da keçə bilər"
Uzman Dr. Alakbarov günəş şüalarından qorunma yollarından danışarkən: "Paltar və papaqlarla dərimizlə günəşin təmaslarını azaltmalıyıq. Hətta parçanın növü də qorunub saxlanılmasında effektiv olur. Məsələn, poliester və yun UV şüalarını pambıq parçalardan daha çox mənimsəyir. Parçanın UV şüası ilə yuyulması müdafiəni artırır. Bilirik ki, ultrabənövşəyi şüalar parçalardan da keçə bilər. Çox incə və açıq rəngli parçalardan bu keçid daha intensiv, tünd rəngli parçalardan keçid isə daha azdır. Bu səbəbdən günəş intensivliyinin yüksək olduğu dövrlərdə çox incə və açıq rəngli məhsullara üstünlük verilməməlidir",-deyə bildirib.
Xüsusilə ilk 3 yaş dövründə uşaqların birbaşa günəş şüalarından qorunmalı olduğunu vurğulayan Uzman Doktor Alakbarov deyib: "Bu cür geyimlər park və çimərlik kimi açıq havada fəaliyyətləri zamanı güclü qoruma xüsusiyyətləri sayəsində uşaqları daha təhlükəsiz qoruyur".
Mənbə: CNN Türk
Tərcümə etdi: Samirə Kərimli
