Günvurma isti hava şəraitində və ya sıx günəş altında işləyərkən hər kəsin bilməli olduğu bir riskdir. Şüurlu olmaq, simptomları tanımaq və lazımi tədbirləri görmək sağlamlığımızı qorumaq üçün vacibdir. Günvurma haqqında bilməli olduğunuz şey budur...
Günəş vurması həddindən artıq isti hava şəraiti və ya uzun müddət günəşə məruz qalma nəticəsində yaranan bir vəziyyətdir. Orqanizm həddindən artıq istiyə və günəşin zərərli ultrabənövşəyi (UV) şüalarına məruz qaldıqda, normal istilik balansını saxlaya bilmir və bu, günvurma ilə nəticələnir.
Günəş vurması nədir?
Günəş vurması həddindən artıq miqdarda günəş işığına məruz qaldıqda meydana gələn sağlamlıq vəziyyətidir. Bu, bədən həddindən artıq istiyə və ultrabənövşəyi (UV) şüaların təsirinə məruz qaldıqda baş verir. Adətən həddindən artıq isti hava şəraiti və ya güclü günəşə uzun müddət məruz qalma nəticəsində baş verir.
Günvurma bədən istiliyinə nəzarət edən tərləmə mexanizminin həddindən artıq işləməsi və ya nasazlığı nəticəsində yaranır. Tərləmə bədən istiliyini aşağı salaraq soyutma təmin edir. Ancaq həddindən artıq istiyə məruz qaldıqda tərləmə mexanizmi qeyri-kafi ola bilər və ya tamamilə dayana bilər. Bu zaman orqanizm çox qızır və günvurma baş verir. Günəş vurmasının simptomları insandan insana fərqli ola bilər, lakin aşağıdakı simptomlar ümumidir:
Baş ağrısı: Şiddətli baş ağrısı gün vurmasının əlamətlərindən biridir.
Başgicəllənmə: Günvurması olan bir adamda başgicəllənmə və ya tarazlığın itirilməsi müşahidə edilə bilər. Başgicəllənmə də ümumi ola bilər.
Yorğunluq və zəiflik: Həddindən artıq günəşə məruz qalmaq bədəndə enerji itkisinə səbəb ola bilər. Şəxs özünü tənbəl hiss edə və adi haldan daha çox yorğunluq hiss edə bilər.
Ürəkbulanma və qusma : Günəş vuran şəxs ürəkbulanma hissi yaşaya bilər və bəzi hallarda qusma da baş verə bilər.
Dəri səpgiləri və yanıqlar : Günəş vurması nəticəsində dəri döküntüsü, yanıqlar və ya günəş yanığı yarana bilər. Dəri həssas, isti və qıcıqlana bilər.
İçə baxan gözlər: Günəş vurması halında gözlərin açıq şəkildə içəriyə çevrilməsi və ya göz ağrısı ola bilər.
Nəfəs darlığı : Həddindən artıq istiyə və günəş işığına məruz qalmaq nəfəs darlığına səbəb ola bilər.
Sürətli ürək dərəcəsi : Günəş vurması halında ürək dərəcəsi arta bilər. İnsan ürək döyüntüsünü daha aydın hiss edə bilər.
Əgər gün vurması ilə qarşılaşmısınızsa, aşağıdakı ehtiyat tədbirləri və ev müalicəsi yüngül simptomları aradan qaldırmağa kömək edə bilər:
Sərin mühitdə qalın: Günəş vurması halında dərhal sərin, kölgəli yerə keçin. Kondisioner və ya ventilyatordan istifadə edərək ətrafı sərinləyin və ya otağa daxil olun.
Bədəni sərin tutun: Bədəni sərin saxlamaq vacibdir. Yüngül və boş paltar geyin. Nəm parça və ya soyuq kompreslərdən istifadə edərək bədəni yumşaq bir şəkildə silin. Bu, bədən istiliyini azaltmağa və rahatlamağa kömək edə bilər.
Bol maye qəbul edin: Günəş vurması zamanı orqanizm maye itirir, ona görə də bol su içmək vacibdir. İçməli su bədənin nəmlənməsinə kömək edir. Siz, həmçinin elektrolit tərkibli içkilər və ya idman içkiləri kimi mayeləri də seçə bilərsiniz.
İstirahət : Gün vurduqdan sonra istirahət etmək vacibdir. Bədəninizin bərpası və doldurulması üçün kifayət qədər istirahət vaxtı təmin edin.
Ağrıları aradan qaldırmaq üçün ağrıkəsicilərdən istifadə edin: Baş ağrıları və ya yüngül ağrılar üçün ağrıkəsici qəbul edə bilərsiniz. Ancaq dərmanı istifadə etməzdən əvvəl bir mütəxəssislə məsləhətləşmək vacibdir.
Həkimə müraciət edin: Əgər günvurma əlamətləriniz şiddətlidirsə və ya simptomlarınız sürətlə pisləşirsə, həkimə müraciət etməlisiniz. Xüsusilə, şiddətli baş ağrısı, huşunu itirmə, qusma və ya qıcolma kimi simptomlar varsa, təcili tibbi yardım axtarmaq vacibdir.
Mənbə: Sözcü
Tərcümə etdi: Xədicə Cabbarlı
