Yaz aylarında başlayan arıqlama cəhdləri çox vaxt nəticə vermir və adətən, yay aylarına qalır. Ancaq günlər uzansa da, hərəkət artsa da, bəzi qidalanma yanlışları yay dövründə zəifləmənin qarşısını alır.
Mütəxəssis dietoloq Meltem Tombul: "Bu, səhv pəhrizlər, sərinləmək üçün böyük stəkanlarda istifadə edilən soyuq içkilər və ya bol qaymaqlı qəhvə ilə bağlı ola bilər",-dey qeyd edib.
O, həmçinin yayda arıqlamağı çətinləşdirən 3 mühüm səbəbi və həll yollarını da sadalayıb.
1- Mütəxəssis dəstəyi olmadan pəhriz saxlamağa çalışmaq
Yayda qış aylarından qalan çəkidən xilas olmaq üçün və ya yeməkdən daha zərərsiz olduğuna inanılan tez-tez qəlyanaltılarla alınır. Qısa bir araşdırma nəticəsində tapılan proqramlar və ya qeyri-mütəxəssislər tərəfindən şayiə məlumatı ilə yaradılan siyahılar ələ keçirildikdə sorğulanmır. Ancaq pəhriz fərdi, şüursuz şəkildə tətbiq olunan qısa müddətli proqramlar nəticəsində itirilən çəki yağdan deyil, əzələdəndir. Bundan əlavə, ödem artımı bədəndə bir reaksiya olaraq meydana gəlir. Məhz bu səbəbdən pəhrizdən sonra miqyasda görünən mənfi dəyərlər 1-2 həftə ərzində geri qayıdır. Bədəndə qısa müddətdə yaşanan əzələ itkisi nəticəsində maddələr mübadiləsi sürətində azalma, yağ yandırma funksiyasında yavaşlama, maddələr mübadiləsinin yavaşlaması nəticəsində yağ saxlama meyli artır.
Həll yolları
Şüursuz tətbiq nəticəsində əzələ itkisi və pozulmuş biokimyəvi parametrlər (qan dəyərləri) ən çox görülən şərtlər arasındadır. Bu səbəbdən qısamüddətli vədlər verən yay siyahıları uyğunluğu ekspert tərəfindən təsdiqlənmədən hazırlanmamalıdır. Detoks sözü əslində detoksifikasiya sözündən yaranıb və zəhərli maddələrin bədəndən fizioloji şəkildə çıxarılmasını nəzərdə tutur. Yəni orqanizmin sağlam qaraciyər, böyrəklər, bağırsaqlar, limfa sistemləri vasitəsilə heç bir pəhrizə ehtiyac olmadan gündəlik həyata keçirdiyi fizioloji prosesdir. Əgər insanın bu orqanlarda sağlamlıq problemi varsa, bütün şüursuz hərəkətlərdən qaçınmaq lazımdır. Orqanların öz-özünə yerinə yetirdiyi bu işdə onlara dəstək olmaq üçün ən təbii üsul olan "su içməyə" üstünlük verməlisiniz. (Ehtiyacınız olan su miqdarını hesablayarkən bir çox faktorlara görə dəyişir. Kgx35 düsturu ilə gündəlik su ehtiyacınızı səthi olaraq standart bir fərd kimi hesablaya bilərsiniz.) İstənilən fiziki güc əlavə edərək əzələ kütlənizi artırmağa çalışmalısınız. Əzələ kütləsi artdıqda maddələr mübadiləsi sürətlənir və yağ yandırılır.
2- İçkiləri vaza kimi stəkanlarda qəbul etmək
Təəssüf ki, son illərdə meyvə şirəsi, spirtli içkilər və turşulu içkiləri böyük stəkanlarda, az qala çiçək vazası qədər qəbul etmək dəb halını alıb. Təbii ki, bu qəbul edilən mayelər arasında təzə sıxılmış meyvə şirəsi kimi digər mayelərlə müqayisədə faydalı içkilər də var. Ancaq sağlam olsa belə, hər zaman miqdarlara diqqət yetirmək lazımdır. Evdə bir stəkan portağal suyu almaq üçün orta hesabla 3-5 portağalın şirəsini sıxırıq. Təsəvvür edin, böyük bir stəkan şirə üçün nə qədər şirə sıxmaq lazımdır. Sağlamlıq baxımından turşulu içkilər tövsiyə edilmir, çünki onların kalorisi yüksəkdir və yağ hüceyrələrinin sayını artırır. Yayda sosial həyatın artması spirt qəbulunu da artırır və spirtli içkilər heç də günahsız deyil. Soyudulmaq üçün seçilən içkilərin kaloriləri nəzərə alınmadıqda arıqlamaq çətinləşir.
Həll
Arıqlamaq üçün meyvədən yemək əvəzi kimi istifadə etmək və ya meyvə ilə yemək yaratmaq istəyən şəxslər qəbul zamanı maksimum toxluq hissi ilə - növbəti yeməyə qədər süd qrupu və yağlı toxumları daxil edərək ən uyğun formada istifadə etməlidirlər. Bundan əlavə, 4-5 meyvənin şəkərini eyni anda istifadə etməmək üçün meyvə şirəsi hər gün olmamaq şərti ilə yayda kiçik stəkan ölçüdə qəbul edilə bilər. Soda istifadəsini azaltmaq üçün mineral su seçərək bu ehtiyacı ödəyə bilərsiniz. Sadə mineral su qəbul edə bilmirsinizsə, ona ləzzət əlavə etmək üçün sevdiyiniz meyvəni əzə, təzə nanə-limon kimi ləzzətlərlə tamamlaya və ya əzilmiş/dilimlənmiş meyvələrlə buz kubları yaradaraq içkinizi rəngləndirə bilərsiniz.
3- Yüksək kalorili qəhvələrə üstünlük verin
Soyuq içkilər yayda kökəlmənin əsas səbəblərindəndir. Çünki yeməklərlə yanaşı içkilərdən də çəki alma sürəti çox yüksəkdir. Qalın krem ilə iki qəhvə içmək standart bir insanın gündəlik kalori ehtiyacının çoxunu ödəyir. Gündəlik kalori qəbulu karbohidratlar, zülallar və yağlar kimi əsas ehtiyaclar əsasında hesablanır. Gündəlik kalori ehtiyacının böyük hissəsi yüksək kalorili içkilərlə qarşılansa da, sağlam qidalanmada məsələ kalorilərin sayılması deyil, kalorilərin qida qruplarına balanslı paylanmasını təmin etməkdir. Bu qəhvələr toxluq verəcək liflərə cavab vermədiyi üçün bədəni qidalandıracaq vitamin və minerallar qarşılamır. Balanssız qidalanma qidalanma modelində olduğu kimi baş verir. Bundan əlavə, tərkibindəki şirinlik verən maddələrə sayəsində qan şəkərinə də mənfi təsir edir və qısa müddətdə aclıq hissi yaradır.
Sadə türk qəhvəsi, südlü/sadə filtrli qəhvə, Espresso, Americano, Latte kimi çeşidlərlə qəhvə seçiminizi dəyişdirərək, həm artıq kalori qəbulundan qaça, həm də metabolik iş sürətinizi müsbət şəkildə dəstəkləyə bilərsiniz. Bununla siz gündəlik 300-400 mq kofein ehtiyacınızı tamamlayacaqsınız.
Qaymaqlı və ağır qəhvələrdən yuxarıda qeyd etdiyimiz qəhvə növlərinə keçid asan olmayacağı üçün məşq mərhələsində qəhvəyə əlavə olaraq xurma/quru ərik/gün qurudulmuş qoz və çiy qoz-fındıq da istifadə edə bilərsiniz. Beləliklə, qəhvə seçiminizi dəyişdirərkən həm toxluq hissi yaşadacaqsınız, həm də şirin istəklərinizi aradan qaldıracaqsınız.
Mənbə: Sözcü
Tərcümə etdi: Xədicə Cabbarlı
