Prof. Dr. Uludüz bel ətrafının yağlanmasının gözardı edilməməsi lazım olan ciddi bir problem olduğunu ifadə edərək: "Qarınlı olmaq, xüsusilə, ürək və beyin sağlamlığınız üçün zərərlidir"-, deyə xəbərdarlıq edib.
Piylənmə bu gün bir çox xəstəliklərin səbəbi kimi göstərilir. Çünki araşdırmalar göstərir ki, artıq çəki diabet, ürək-damar xəstəlikləri, xərçəng və hətta demans (demans) riskini artırır. Bel ətrafının artıq çəki qədər təhlükəli olduğunu, lakin hər zaman göz ardı edildiyini ifadə edən Nevrologiya Mütəxəssisi Prof. Dr. Derya Uludüz bu məsələ ilə bağlı bilinməli olan şeyləri belə izah edib:
Bədən kütləsi indeksinin normal həddə olması kifayətdirmi?
Bədən Kütləvi İndeksi (BMİ) hələ də faydalı bir ölçü olsa da, bu üsul qarın ətrafındakı çəkiləri nəzərə almır. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir ki, bədən kütləsi indeksi sağlam həddə olan insanlar bel ətrafında artıq çəki, xroniki xəstəlik riski ola bilər. Amerika Kardiologiya Cəmiyyətinin son məlumatları göstərir ki, əvvəllər sağlamlıq meyarı kimi qəbul edilən bədən kütləsi indeksindən asılı olmayaraq, bu sahədə bel ətrafının və yağın ölçülməsi asanlıqla ölçülə bilən ciddi risk təyinedicisidir. Rutin müayinə zamanı xəstələrinin bel ətrafını ölçən həkimlərin nəzarət üçün vacib məlumatlar verəcəyini vurğulayır.
Qarın yağları hansı problemlərə səbəb olur?
Bel ətrafının ölçülməsi bədən yağının paylanmasını qiymətləndirərək insanların risk altında ola biləcəyi xəstəliklərin diaqnozu və qarşısının alınmasına kömək edir. Çünki elmi araşdırmalara görə, bel ətrafında yəni qarın nahiyəsində piylərin yığılması qarın piylənməsi adlanıri. Diabet, yüksək təzyiq, ürək-damar xəstəlikləri, yağlı qaraciyər, unutqanlıq, demans (demans) və insult riskini artırır. Başqa sözlə desək, bel ətrafı təkcə estetik qayğıların deyil, sağlamlığınızın vacib göstəricisi hesab olunur. Bunun səbəbi, yığılan yağın daxili orqanların ətrafında yerləşməsi və metabolik aktiv olmasıdır. Qarın boşluğunda visseral yağ orqanların ətrafında toplanır. Bu yağlar dərinin altında yığılan və iltihablanma riski yüksək olan yağlardan fərqlidir. Bu yağ toxuması orqanizmdə hormonal balanssızlığa, insulin müqavimətinə və orqanizmdə iltihabın artmasına səbəb olur. Fiziki və ya zehni stressiniz varsa, kortizol stress hormonunuz yüksək ola bilər, xroniki olaraq yüksək kortizol səviyyələri bədəndə daha çox qarın yağının yığılmasına səbəb olur.
Alma yoxsa armud?
Ümumiyyətlə, işilərdə rast gəlinən alma tipli bədən quruluşunda alt gövdə nazik olarkən qarın nahiyəsində yağ yığılması deməkdir. Viseral yağ dediyimiz bu yağ növü daha çox sağlamlıq problemlərinə səbəb olur. Armud tipli yağlamada piyin çox hissəsi bud və baldırda toplanır. Qadınların kişilərdən daha uzun yaşamasının bir səbəbi də budur.
Bel ətrafı necə ölçülür?
Bel ətrafı adətən göbəkdən yuxarı ölçülür və sağlamlığın mühüm göstəricisidir. Düz durun və qarın əzələlərini rahatlayın. Bir lent ölçüsü istifadə edərək belinizi qarın düyməsinin ətrafına sarın. Nəfəs aldıqdan sonra ölçün. Beynəlxalq Diabet Fondunun məlumatına görə, kişilərdə bel ətrafının 95 santimetrdən, qadınlarda isə 80 santimetrdən çox olması sağlamlıq üçün təhlükə əlamətidir.
Nə edilməlidir?
Kalorini azaldın
Daha incə bir bədənə və bel xəttinə sahib olmaq üçün daha az yemək, çox hərəkət etmək və ya hər ikisini etməklə mənfi kalori balansı yaratmalısınız. Həftədə bir kilo yağ itirmək üçün gündəlik pəhrizinizdən 1000 kalori kəsmək kifayətdir.
Bağırsaqlarınızı unutmayın
Geniş araşdırma lif, həzm funksiyası və çəki idarə etməyi əlaqələndirir. Məsələn, bir araşdırma göstərir ki, lif qəbulunuzu cəmi iki həftə artırmaq həzm sisteminizdə faydalı bakteriyaları artırır. Bu bakteriyaların bədənin yağ yandırma prosesini də sürətləndirdiyi bildirilib.
Qidalanma planı tətbiq edin
Belinizi daraltmaq üçün kalori vacib olsa da, yediyiniz qida növləri də əhəmiyyətlidir. İncə bel pəhriz planınız daha çox meyvə, tərəvəz və bütün taxıllardan ibarət bitki əsaslı pəhriz olmalıdır. Yağsız protein mənbələri, az yağlı süd məhsulları və orta miqdarda sağlam yağlar pəhriz planınızı tamamlamalıdır. Siz, həmçinin sadə karbohidratları azaltmalı və sağlam yemək üsullarına keçməlisiniz.
Məşq
Belinizi incəltmək və sağlamlığınızı yaxşılaşdırmaq üçün həftədə 5 gün 30-60 dəqiqə orta intensivlikdə aerobik məşq etməlisiniz. Belinizi incəltmək üçün ən yaxşı məşqlər sürətli gəzinti, iplə tullanma və velosiped sürməkdir.
Müntəzəm olaraq yatın
Arıqlamaqda ən vacib addımlardan biri olan yuxu itirilən çəkiyə birbaşa təsir edir. Əgər pis yatsanız, arıqlama prosesiniz yavaşlayacaq və bu, belinizin incəlməsinə mane olacaq. Bu səbəblə yuxu rejiminizi pozmamağa və kifayət qədər yuxu almağa diqqət edin.
Mənbə: Sözcü
Tərcümə etdi: Əli Mehdili
