Döş qəfəsində ağrı, yanma və təzyiqə səbəb olan reflüks bir çox insanın infarkt qorxusuna səbəb olur. Fərqi necə ayırd etmək olar?
Reflüks (Qastroezofageal reflü) mədə məzmununun özofagusa geri axını kimi müəyyən edilir. Normalda yeməkdən sonra və ya irəli əyilməklə ağıza doğru yediyimiz qida və ya mədə turşusu ağıza gələ bilər. "Ancaq ağızda acı suyun olması və ya boğazda yanma hissi meydana gəlməsi reflü əlamətidir" deyən Qastroenterologiya Mütəxəssisi Prof. Dr. Meltem Ergün bəzən infarktla qarışdırılan xəstəliklə bağlı bilinməsi lazım olanları deyib.
Çoxlu səbəblər var
Normalda yemək borusunun aşağı ucu qapalı qalır, mədə məzmununun özofagusa çıxmasına imkan vermir. Ancaq mədə qapağı boşdursa, reflü üçün zəmin hazırlayır. Çox yeyib yalançı mövqeyə getsək, reflü baş verə bilər. Həm də mədə turşusunun çox olması və özofagusun alt ucunun boşalması səbəbindən inkişaf edir. Çəki artımı, stress, dar paltarlar geyinmək, bir oturuşda çox yemək bu problemə səbəb olur. Reflüksə səbəb olan/asanlaşdıran qidalar qəhvə, çay, spirt, siqaret, şokolad və yağlı qidalardır. Piylənmə tezliyinin artması, fast food tərzində qidaların daha çox istehlakı ilə reflü tezliyinin artmasına zəmin yaradır. Mədədə xora və qastritin olması mədə turşusunu artıraraq reflü inkişafını asanlaşdırır.
Siptomlar budur
Reflüksün tipik simptomları sinə ağrısı, mədədən ağıza yanma hissi və ağıza gələn acı/turş mayedir. Reflü də sinə ağrısına səbəb ola bilər, buna görə də ürək böhranı ilə qarışdırıla bilər. Ürək böhranı döş qəfəsinin sol tərəfindən başlayan və çənəyə və ya sol qola dəyən şiddətli ağrı, tərləmə və xəstələnmə ilə xarakterizə olunur. Reflüksdə isə inam lövhəsi deyilən sümüyün arxasında sinənin ortasında başlayan və ağıza yayılan yanma hissi ön plandadır. Ürək böhranı ölümcül nəticələrə səbəb ola biləcəyi üçün ilk növbədə EKQ və qan testi ilə ürək xəstəlikləri istisna edilməlidir. Yəni hər xəstədə tipik simptomların olmaya biləcəyini nəzərə alaraq əvvəlcə ürək xəstəlikləri baxımından qiymətləndirmə aparılmalı, sonra reflü xəstəliyinin müalicəsi aparılmalıdır.
Mədə yırtığına diqqət yetirin!
Mədə yırtığı mədənin bir hissəsinin döş boşluğuna sürüşməsidir. Bu zaman mədə qapağının reflüdən qoruyucu təsiri zəifləyir və turşu daha yüksək axmağa başlayır. Reflü xəstəliyinə zəmin hazırlayır.
Diaqnostik üsullar
Reflü diaqnozu xəstəliyin simptomları və klinik təzahürlər əsasında qoyulur. Endoskopik müayinə ümumiyyətlə diaqnozda istifadə edilən ən vacib üsuldur.
Xərçəngə səbəb ola bilər
Uzun müddətli reflü xəstəliyində, xüsusilə endoskopik olaraq Barrett özofagusu adlanan vəziyyətlərdə xərçəng riskində bir az artım var. Bununla belə, endoskopik izləmə və patoloji qiymətləndirmənin nəticələrinə görə hər bir xəstə fərdi olaraq qiymətləndirilməlidir. Barret bizim ölkədə Avropa ölkələrinə nisbətən daha nadirdir və biz Barretin fonunda xərçəngin çox az inkişaf etdiyini görürük. Biz monitorinq və nəzarətə bəli deyirik, çaxnaşma və narahatlığa isə yox.
Bayram xəbərdarlığı
Qurban bayramı üçün yeməkdə həddindən artıq yeməkdən çəkinməliyik. Böyüklərimiz bizə şirniyyat təklif etsələr də, onları müəyyən ölçüdə dadmalıyıq. Xəmir və şirniyyatlarda, eləcə də qırmızı ətdə həddindən artıq olmamalıyıq.
Müalicə üsulları
Reflü müalicəsində ilk ağla həyat tərzi dəyişiklikləri gəlir. Ediləcək ilk şey tox mədə ilə yatmamaq, siqaret və spirtli içki qəbul etməmək, az və tez-tez yemək, ədviyyatlı, ədviyyatlı, tomat pastası və reflüyə səbəb olan yağlı qidalardan uzaq durmaqdır. Dərman ümumiyyətlə reflü müalicəsində istifadə olunur. Nadir hallarda (böyük mədə yırtığı və s. varsa) cərrahi müalicə ön plana çıxa bilər, lakin bu əməliyyatı təcrübəli cərrahların, xüsusən də təcrübəli mərkəzlərdə həyata keçirməsi məqsədəuyğun hesab edilir.
Aralıq dənizi qidalarını yeyin
Reflüksün qarşısını almaq üçün az və tez-tez yemək, kökəlməmək, artıq çəkimiz varsa arıqlamaq, pis vərdişlərdən imtina etmək faydalıdır. Korset kimi dar paltarlar geyinməmək, yağlı, ədviyyatlı və ədviyyatlı yeməklərdən, fast fooddan mümkün qədər uzaq durmaq da faydalıdır. Tərəvəz, meyvə, balıq və zeytunyağlı qidaların bol istehlak edildiyi Aralıq dənizi pəhriz növü həm ömrü uzadır, həm xroniki xəstəliklərin inkişafının qarşısını alır, ya da gecikdirir, həm də reflü hallarının qarşısını alır.
Mənbə: Sözcü
Tərcümə etdi: Əli Mehdili
