Belçikalı antropoloqlar yaxınlarda təəccüblü bir arxeoloji tapıntını üzə çıxarıblar — təxminən 2 500 il yaşı olan və beş müxtəlif insanın bədən hissələrindən ibarət olan skelet. Qeyd olunmalıdır ki, qalıqlar iki dövrə — daş dövrünə və Roma dövrünə aid olub.
Bu özünəməxsus insan sümüyü “kollaajı” 1970-ci illərdə qədim Roma nekropolu ərazisində tapılıb. Əvvəlcə güman edilib ki, qalıqlar Roma İmperiyası dövründə yaşamış bir insana aid olub. Lakin 2019-cu ildə aparılmış radiokarbon təhlili göstərib ki, sümüklər iki fərqli dövrə aid olub.
Alimlər iki fərziyyə irəli sürüblər. Ola bilər ki, dəfn prosesi pozulmuş halda olub və romalılar çatışmayan yerləri əvvəlki dövrə aid sümüklərlə “tamamlayıb”. Və ya bəlkə də belə “hibrit” məzarlar qəsdən yaradılıb — bu, dini-ritual təcrübələrin bir hissəsi kimi, bəlkə də, başlanğıcdan sona qədər rituallarla aparılmış rekonstruksiya olub.
Bu kəşf dərin maraq doğurub: bu, sübut edib ki, dəfn mərasimləri mərhumların cəsədləri üzərində mürəkkəb manipulyasiyaları əhatə edə bilərdi. Ayrı-ayrı qalıqların birləşdirilməsi, bəlkə də, “yeni” bir insanın və ya xüsusi güclərə sahib olan ruhun yaradılmasını simvollaşdırıb.
Sosial şəbəkələr buna birmənalı yanaşmayıb — bəziləri bunu qədim yaradıcı düşüncənin təzahürü kimi görüb, digərləri isə sadəcə dəfnə qeyri-adi “təmir yanaşması”na təəccüblənib.
Bu tapıntı bizə xatırladıb ki, qədim cəmiyyətlərin ölüm və axirət həyatı haqqında qeyri-adi təsəvvürləri olub. Onlar mərhumların bədənlərini yeni rituallarda istifadə etməkdən çəkinməyiblər və minilliklər keçməsinə baxmayaraq, belə tapıntılar bizim qədim sivilizasiyaların mərasimləri və sosial quruluşu barədə təsəvvürlərimizi dəyişməyə davam edib.
Mənbə: www.thesun.co.uk
Tərcümə etdi: Fatimə Kərimli
