Tarixdən insanlar dedikdə ağlımıza ilk gələn obraz adətən mağaralarda yaşayan heyvan dərisinə bürünmüş insanlar olub. Ancaq Homo sapiens və nəsli kəsilmiş əcdadlarımızın erkən tarixlərində mağaralarda vaxt keçirdikləri dəqiq olsa da, bu insanların uzun müddət ərzində mağaralarda yaşadıqlarına dair çox az sübut var.
Tarixdən əvvəlki insanların mağaralarda yaşaması ehtimalı azdır. Bunun birdən çox səbəbi var. Əvvəla, mağaralar soyuq, qaranlıq, ümumiyyətlə hava dövranı zəif olan yerlərdir; Bu, onları yaşamaq üçün çox əlverişsiz və cəlbedici yerlərə çevirir.
Bəli, mağaralar Buz Dövrünün sərt həyati sığınacaq təmin etmiş ola bilər. Lakin mağaraların tez-tez mağara ayıları və mağara aslanları kimi yırtıcılara ev sahibliyi ilə bağlı bir çox tarixdən olan insanları belə yerlərdə yaşamaqdan çəkindirərdi.
Tarixdən əvvəlki insanlar mağaraların dərinliklərinə çəkilmək əvəzinə tez-tez qaya sığınacaqlarında və ya açıq havada görünən düşərgələrdə vaxt keçirirdilər. Bu ərazilər qida və suyun bol olduğu yerlərə yaxın idi. Bu yerlər adətən göllərin, çayların və okeanların yaxınlığında olduğu halda, meşələr və çəmənliklər də ilin müəyyən vaxtlarında bu icmaların ehtiyaclarını ödəyə bilən yerlər idi.
Tarixdən əvvəlki insanlar ümumiyyətlə mağaralarda yaşamasalar da, müxtəlif məqsədlər üçün bu ərazilərə tez-tez baş çəkiblər. Məsələn, dünyanın müxtəlif yerlərində mağaraların divarlarında qədim sənət əsərləri tapılıb və bəzi icmalar bu mağaralardan dəfn yeri kimi istifadə ediblər.
Bəzi insanlar mağaralarda yaşasalar da, mağara insanlarına bu qədər diqqət yetirmələrinin əsas səbəbi arxeoloji qeydlərdə mağaraların həddindən artıq çox olmasıdır. Yəni insanlar öz vaxtlarının çoxunu açıq havada keçiriblər, lakin mağaralarda buraxdıqları izlər açıq havadakı izlərdən qat-qat yaxşı qorunub.
Mənbə: Arkeofili
Tərcümə etdi: Sona Osmanova
