Kosmosda nəhəng qara ləkə şəklində olan bu kosmik quruluş molekulyar buluddur - qaranlıq Barnard dumanlığı 68. Şəkilə baxdıqda belə bir sual yarana bilər: kosmosun bu regionunda görünən bütün ulduzlar hara yox olub? Barnard dumanlığı 68 molekulyar qaz və kosmik tozun o qədər yüksək konsentrasiyasına malikdir ki, o, ulduzlardan yayılan bütün görünən işığı demək olar ki, tamamilə udur.
Bu kimyəvi elementin tərkibinə görə dumanlıq kosmosda ulduzları gizlədən nəhəng qara ləkə kimi görünür. Astronomlar zarafatla bu molekulyar buludu qaranlığın işığa qalib gəldiyi yer adlandırırlar.
Qaranlıq Barnard 68 dumanlığının təsviri Çilidəki Serro Paranal dağındakı Paranal rəsədxanasında 2635 metr yüksəklikdə yerləşən 8,2 metrlik dörd yerüstü teleskopdan ibarət VLT kompleksindən istifadə etməklə əldə edilib.
Barnard 68 dumanlığının qeyri-şəffaflığına baxmayaraq, onun arxasında işığı onun görünən spektrdə sıx strukturunu sındırmayan 3700-ə yaxın ulduz tapılıb.
Dumanlıq Süd yolu qalaktikamızda Günəşdən təxminən 480-500 işıq ili uzaqlıqda, Orpetipeous bürcündə yerləşir. Barnard 68 Günəşin kütləsindən iki dəfə böyükdür. Alimlər dumanlığın diametrini 4 trilyon kilometr hesab edirlər. Dumanlığın içindəki temperatur təxminən -270 °C-dir.
Hal-hazırda belə dərin kosmik strukturları ətraflı öyrənmək hələ də çox çətindir. Alimlər təqribən 200 min ildən sonra bu bölgədə yeni ulduzun əmələ gəlməsi proseslərinin başlayacağını irəli sürürlər. Bu, cazibə qüvvəsi qazların təzyiq qüvvəsini aşdıqda və nəticədə molekulyar bulud dağılaraq nüvə birləşmə prosesini başlatdıqda baş verəcək.
Dumanlığı ilk dəfə amerikalı astronom Edvard Emerson Barnard kəşf edib. Astronom bu quruluşu 1919-cu ildə qaranlıq dumanlıqlar kataloquna əlavə etdi. Tam kataloq 1927-ci ildə nəşr edilmişdir. O zaman 350 dərin kosmik obyekti ehtiva edirdi.
Mənbə: dzen.ru
Tərcümə etdi: Aysu Əsgərzadə
