Səhər yeməyi süfrələrinin imtina edə bilməyəcəyimiz təamlarından biri şübhəsiz ki, mürəbbədir. Ya təzə çörəyin üstündə, ya da lavaşla yeyirik. Desert və meyvənin bənzərsiz görünüşü üçün, xəmirlərdə və desertlərdə içlik üçün istifadə etdiyimiz ləzzət. Çoxumuz mürəbbə hazırlamaq barədə düşünəndə ağlımıza çox mürəkkəb üsullar və ustalıq tələb edən reseptlər gəlir. Bununla belə, hər kəs öz süfrəsinə bu möhtəşəm dadı gətirə bilər.
Başlanğıc nöqtəsinə qayıdaq: cem nədir?
Meyvələr təbiətin bəşəriyyətə hədiyyəsidir. Tərkibindəki vitamin və mineralların miqdarı, bədəndə itirilən suyu əvəz etmə qabiliyyəti və verdiyi enerji ilə əsrlər boyu qida menyularının əvəzolunmazı olub. Kənd təsərrüfatı təcrübələri hələ inkişaf etdirilməsə də, istixanada becərilməsi indiki kimi geniş yayılmamışdır. Mövsümdə yetişdirilən meyvəni ilin sonrakı dövrlərində də yetişdirmək insanların ən mühüm məqsədlərindən biri idi. Bu məqsədlə meyvələrin qurudulması, konservləşdirilməsi və ya sıxılması ən çox görülən tətbiqlərdən idi. Bu zaman mürəbbəni meyvələrin konservləşdirilməsi üçün istifadə edilən üsullardan biri hesab edə bilərik. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən bununla bağlı çoxlu müxtəlif üsullardan istifadə olunur. Hindistanda "Chuntney" adlı bir çotney üsulu var. Fransada geniş yayılmış və öz yağında bişirilmiş, konservləşdirilmiş meyvə mənasını verən “confi” üsulundan istifadə edilir. Şərqi Avropa ölkələrində oxşar üsul “Varenye” adlandırsa, Qərbi, Orta və Şərqi Asiyada “mürəbbə” adlanır. Mürəbbə, marmelad və jele bütün dünyada qəbul edilən meyvə saxlama üsullarındandır.
İndi mətbəxə gedək: mürəbbə necə hazırlanır?
Mürəbbəni digər meyvə saxlama üsullarından fərqləndirən ən mühüm xüsusiyyət həm şirəni, həm də meyvənin özünü ehtiva etməsidir. Meyvənin xırda-xırda doğranması, qızdırılması və şəkərin əlavə edilməsi ilə əldə edilir. Bu qızdırma prosesində meyvənin hüceyrə divarında olan petkin maddəsi aktivləşərək çox sevdiyimiz mürəbbəni hazırlayır. Bəzən hazır mürəbbələrdə bu petkin tərkib hissəsi daha sonra əlavə oluna bilər.
İndi biz bu elmi izahın praktiki versiyasına nəzər salacağıq. Mürəbbənin necə hazırlanacağı sualının cavabı əslində inqrediyentlərin necə seçilməsindən asılıdır. İçinə qoyduğunuz hər şey çox vacibdir. Seçdiyiniz meyvənin yetişmə dərəcəsi hazırlayacağınız mürəbbə növündən asılıdır.
- Hər mürəbbə öz mövsümündə hazırlanmalıdır. Bu şəkildə onu ən təzə meyvə və ya tərəvəzlə hazırlamaq mümkündür.
- Mümkünsə, üzvi maddələrdən mürəbbə hazırlamağa çalışın. Etibar etdiyiniz satıcıdan alış-veriş etməyinizə əmin olun. İmkanınız varsa, öz bağınızın meyvəsi ilə mürəbbə hazırlamaqdan doymaq olmaz. Seçdiyiniz meyvələr yetişmiş olmalıdır. Qabıqların canlı olması da vacibdir. Meyvənin üzərindəki qara hissələr kəsilməli və çıxarılmalıdır.
- Mürəbbə necə hazırlanacağını həll etdikdən sonra müxtəlif kombinasiyaları sınaya bilərsiniz. İki fərqli meyvənin birlikdə istifadəsi. Sevdiyiniz meyvəyə ədviyyat əlavə etmək, edə biləcəyiniz işlərdən biridir.
- İstifadə edəcəyiniz meyvə və tərəvəzlərin çox yaxşı təmizləndiyinə əmin olmalısınız. İçində qalan yad maddə mürəbbənin bütün dadını korlayır.
- Əgər meyvə mürəbbəsi hazırlayırsınızsa, toxumları çıxartmağı unutmayın. Onda səhər yeməyi süfrəsində birdən-birə albalı çəyirdəyi görməyəcəksiniz.
Mürəbbə necə hazırlanır sualına cavab axtararkən hazırladığınız mürəbbəni qabda saxlamaq da çox vacibdir. Mürəbbənin saxlanacağı şüşə qab onun təravətini qorumaq üçün çox vacibdir. İlk növbədə, mütləq şüşə qabdan istifadə edin. Mətbəxin bütün sahələrində olduğu kimi, plastikdən uzaq durmalı, şüşəyə üstünlük verməlisiniz. Şüşə qabın qapağı da metal olmalıdır.
-Seçdiyiniz şüşə qab, təbii ki, qida vərdişlərinizə uyğun ölçüdə olmalıdır. Lakin mümkün qədər kiçik qab seçməkdə fayda var. Bir böyük banka əvəzinə bir neçə kiçik banka da seçə bilərsiniz.
- Dadı pozmamaq üçün bu proses üçün yalnız mürəbbə qablarından istifadə etməyi məsləhət görürük. Əvvəllər tomat pastanızın saxlandığı bankadakı qalıqlar mürəbbənizin dadını poza bilər.
- Şüşə qabları aldınız. Bu nöqtədə gigiyena çox vacibdir. Şüşə qabların qabyuyan maşında təmiz yuyulmağından əmin olun. Sonra qapaqları qaynar suda isladın.
Mənbə: Mutfağın yıldızı
Tərcümə etdi: Nuran Əhmədzadə
