Körpələrin can damarı olan ana südü möcüzəvi xüsusiyyətləri ilə diqqət çəkir. Bəs, ana südü orqanizmdə necə əmələ gəlir?
Ana südü körpələrin doğuşdan etibarən ehtiyac duyduğu bütün qidaları ehtiva edən unikal mayedir. Bu, immunitet sistemini gücləndirən antikorlara, həzmi asanlaşdıran fermentlərə və ideal qida dəyərlərinə malik “superfood”dur.
Süd necə istehsal olunur?
Ana südü istehsalı hamiləlik dövründə başlayır. Hamiləlik zamanı ifraz olunan hormonlar olan estrogen və progesteron döşdəki süd vəzilərinin (alveolların) inkişafını dəstəkləyir. Doğuşdan sonra plasentanın ayrılması ilə bu hormonların səviyyəsi sürətlə aşağı düşür. Bu prolaktinlə əvəz olunur. Hipofiz vəzi tərəfindən ifraz olunan prolaktin süd istehsalını başladır.
Ancaq ana südü üçün eyni dərəcədə vacib olan başqa bir hormon oksitosindir. Körpənin əmməsi ilə tətiklənən oksitosin süd kanallarının büzülməsinə səbəb olur və süd məmə ucuna buraxılır. Bu proses "aşağı salınma refleksi" və ya südün boşaldılması adlanır.
Süd nə vaxt və nə qədər istehsal olunur?
Doğuşdan sonrakı ilk günlərdə anadan gələn kolostrum adlanan qalın, sarımtıl mayenin tərkibində körpənin immun sistemini dəstəkləyən yüksək konsentrasiyalı antikorlar olur. Bu ilk süd körpənin ilk peyvəndi hesab olunur. Bir neçə gün ərzində ana südü ağarır və yetkinləşir. Əmizdirmə davam etdikcə süd istehsalı körpənin ehtiyaclarına uyğun olaraq artır və ya azalır.
Pediatr Doktor Elif Yıldız "Ana südü təkcə qidalanma deyil, həm də dəstəkləyici bir immunitet sistemidir. Hər bir ananın südünün tərkibində körpəsinə xas olan maddələr var. Ona görə də ana südü həm ana, həm də körpə üçün böyük bir fürsətdir", - deyir.
Ana südü istehsalı təbiətin incə tarazlıq ilə idarə etdiyi qeyri-adi bir prosesdir. Bu bioloji möcüzə körpələrin sağlam böyüməsində və inkişafında mühüm rol oynayır. Mütəxəssislər ilk altı ayda yalnız ana südü ilə qidalandırmağı və ən azı iki il əmizdirməyə davam etməyi məsləhət görürlər.
Mənbə : Evrim ağacı
Tərcümə etdi : Dilbər Paşazadə
