Tarixin axarını dəyişən hadisələr bir xalqın yaddaşında silinməz iz buraxır. Bu dəfə diqqət çəkən faktlar təkcə keçmişin izi deyil, həm də bu günümüzə təsir edən reallıqlardır.
1. Jenkinsin Qulağı müharibəsi sendviç üzərində başladı
1739-cu ildə İngiltərə ilə İspaniya arasında başlayan Jenkinsin Qulağı Müharibəsi tarix səhifələrində absurdluğun təcəssümü idi. İngilis kapitanı Robert Cenkinsin qulağını ispan quldurları kəsərək parlamentə göstərdikdə, ictimaiyyət hiddətlənib. Bir qulağın kəsilməsi minlərlə insanın həyatını dəyişib. Müharibə Karib dənizi və Cənubi Amerika sahillərinə ciddi iqtisadi təsir göstərib.
2. Tərəvəz İrlandiyanın taleyini dəyişdi
1845-ci ildə İrlandiyada kartof bitkilərini bürüyən bir göbələk milyonlarla insanın ölümünə və mühacirətinə səbəb olub. İrlandiyalılar üçün kartof sadəcə yemək deyil, həyatın özü idi. Əkinlər çürüdükcə aclıq, xəstəlik və kütləvi köç qaçılmaz oldu. İrlandiyalı mühacirlər Amerikada və bütün dünyaya yayılaraq getdikləri hər yerdə mədəni izlər qoyublar. Təbii ki, bu proses həm İrlandiyanın, həm də Amerikanın sosial quruluşuna təsir etdi. Zahirən sadə görünən kənd təsərrüfatı fəlakəti bütöv bir xalqın tarixini kökündən dəyişdirdi. Beləliklə, bəzən bir tərəvəz inqilab qədər güclü ola bilər.
3. Napoleonun dovşan ovu
Bir gün Napoleon Bonapart qələbəsini qeyd etmək üçün nəhəng dovşan ovu təşkil etmək qərarına gəlib. Lakin təşkilatçılar vəhşi dovşan tapmaq əvəzinə əhliləşdirilmiş dovşanları icarəyə götürdükdə işlər çətinləşib. Ov azad edildikdə yüzlərlə dovşan qorxmaq və qaçmaq əvəzinə Napoleon və adamlarına hücum etməyə başlayıb. Napoleon tarix boyu bir çox müharibələrdə qalib gəlmiş ola bilər, lakin dovşan ordusunun bu məğlubiyyəti ilə unudulmaz oldu.
4. Berlin divarının təsadüfən açılması
1989-cu ildə Berlin divarının yıxılmasına səbəb olan hadisələr zənciri əslində mətbuat konfransında anlaşılmazlıqla başlayıb. Bir hökumət rəsmisi yeni səyahət qaydalarını elan edərkən "Bu dərhal qüvvəyə minir" dedi. Yanlış ifadə işlətdi. Bunu eşidən insanlar sərhədlərə axışdılar və sərhədçilər təəccüblə qapıları açmağa məcbur oldular. Bir anın içində bütün dünyanın gözü qarşısında tarix çəkildi. Halbuki o gün heç kim belə bir inqilab planlaşdırmamışdı. Gördüyünüz kimi, bəzən ən böyük dəyişikliklər dilin tamamilə planlaşdırılmamış sürüşməsi ilə başlayır.
5. İsgəndəriyyə Kitabxanasının dağıdılması
Qədim dünya üçün bilik xəzinəsi olan İsgəndəriyyə Kitabxanasının necə dağıdıldığı ilə bağlı bir çox nəzəriyyələr mövcuddur. Bəzilərinə görə müharibələrdə yandırılıb, bəzilərinə görə qəsdən yandırılıb. Minlərlə illik elm, fəlsəfə, riyaziyyat və tarix bilikləri bir gecədə külə çevrildi. Bu hadisə bəşəriyyətin informasiyaya çıxışını yüz illər geriyə itələdi. Düşünün, o kitabxana məhv olmasaydı, biz bu gün Marsda şəhərlər qurardıq! Biliyin qorunması sivilizasiyaların taleyini müəyyən edir. Tarix bizə bir qığılcımın sivilizasiyaları necə yandıra biləcəyini göstərir.
6. Müqavilənin itirilməsi: Magellanın dünya səyahəti
Ferdinand Magellan 1519-cu ildə dünyanı dövrə vurmaq üçün ilk dəniz ekspedisiyasını başlatdı. Lakin ironik olaraq, o, Filippində döyüş zamanı öldürüldüyü üçün tam səyahətini görə bilmədi. Onların gəmisi səyahətinə davam etdi və əslində dünyanı dövrə vurdu. Beləliklə, Magellan ölümündən sonra dünyanı dövrə vurmuş adam adını aldı. Bəzən həyat məqsədinizə çatmadan tarix yaza bilərsiniz.
7. Mona Lizanın oğurlanması
1911-ci ildə Luvrdan oğurlanan Mona Liza iki il itkin düşdü. İtalyan millətçisi Vincenzo Peruggia tablonu oğurlamış və onu İtaliyaya qaytarmaq istədiyini iddia etmişdi. Bu hadisə sayəsində Mona Liza dünya şöhrəti qazandı. Beləliklə, ironik olaraq, oğurluq yalnız tablonun şöhrətini artırdı.
Mənbə: Onedio
Tərcümə etdi: Mina Yadigarlı
