"İncəsənətin inciləri" rubrikası "La Grande Jatte adasında bazar günü günorta" əsərini təqdim edir.
1884-cü ildə fransız rəssam Corc Seurat nöqtəçilik (puantilizm) adlanan yenilikçi texnika ilə sənət tarixinin ən ikonik əsərlərindən birini yaradıb: “La Grande Jatte adasında bazar günü günorta”.
Tablo Parisin qərbində Sena çayının sakit axarı boyunca yerləşən La Grande Jatte adasında çəkilib. Günəşli bir bazar günüdür. Park doludur, insanlar gəzir, oturur, dinclik içində istirahət edir. Amma qəribə bir səssizlik var. Heç kim tərpənmir. Sanki hər kəs nəfəsini saxlayıb və zaman bir anlıq donub. Bu donmuş səhnə ilə Seurat bizə həm müasir cəmiyyətin bir kəsiyini, həm də əbədi bir anın poetikasını təqdim edir.
Əsər sadəcə vizual mənzərə deyil, içində səssiz hekayələr yatır. Meymunla gəzən qadın görürük. Ola bilsin, o dövrün stereotiplərinə meydan oxuyur. Yan-yana oturmuş, amma bir-birinə baxmayan cütlük isə bəlkə də, duyğularını itirmiş bir münasibətin portretidir. Qayıqla keçən adam isə sanki həyatla bu donmuş dünya arasında yeganə canlı keçiddir.
Seurat minlərlə kiçik, saf rəng nöqtəsi ilə bu tabloya dinamika qatıb. Onun texnikası bir elmi nəzəriyyəyə əsaslanırdı: rənglər gözdə qarışar, kətanda yox. Bu, həm sənətdə, həm də düşüncədə inqilab olub.
“La Grande Jatte” sadəcə bir park səhnəsi deyil. O, sakitliyin içində gizlənmiş suallar, hərəkətsizliyin içində gizlənmiş həyat və harmoniya içində gizlənmiş gərginlikdir. Sonda isə Seurat sanki bir mesaj verir: “Ətrafımıza baxmağı öyrənin. Hər şey hərəkətdədir, amma yalnız baxdıqda zaman dayanır”.
Oxucu üçün sadə bir sual qalır: Əgər sən bu parkda olsaydın, hansı obraz olardın?
Hazırladı: Talehə Hüseynzadə
