Əvvəla qeyd etməliyik ki, od müxtəlif coğrafiyalarda yaşayan müxtəlif türk cəmiyyətləri üçün fərqli mənalar ifadə etsə də, ümumiyətlə türk toplumlarında görünən təmizləyici, birləşdirici, müjdələyici qoruyucu motivini qoruyub saxlamağı bacarıb.
Əksər türk cəmiyyətləri üçün alov ayinlərin, ritualların və gündəlik həyatın ayrılmaz hissədir. Ona canlı varlıq kimi yanaşıblar və lazım olanda quru otla qidalandırıblar. İnsanların mənsub olduqları cəmiyyətin hər hansı bir gücə qarşı duyduqları məsuliyyət hissinin bir çox elementlərinə qarşı olduğu kimi oda qarşı da hiss olunub.
Odla necə davranmaq və ya necə hərəkət etmək qaydası əsasında hazırlanmış qaydalar yanğının zərərini və ləyaqətini göstərib. Məsələn, odun qabağında əti bıçaqla doğramaq, odu bıçaqla qarışdırmaq müsbət hal sayılmayacaq. Çünki belə hesab olunurdu ki, od bıçaq və ya dəmir sobaya qarışdıqda yaranan yanğın yaralanmaya səbəb ola bilər. Bu, yanğının özlüyündə bir varlıq kimi qəbul edilməsinin göstəricisi ola bilər.
Bütün bunlarla yanaşı, odun içinə duz və ya pis qoxulu şeylər atılmırdı. Onların fikrincə, bunlar alovun gücünü zəiflədəcək. Ocağı qarışdırmaq da qadağan idi. Ocağın su ilə söndürülməsi edilməməsi lazım olan ən vacib hərəkət idi. Yanğının söndürülməsi bədbəxtlik əlaməti olaraq görülürdü.
Odla sanki ailənin bir üzvü kimi rəftar edildiyi üçün onunla yaranan yaxşı və ya pis münasibətlər bir mənada ailənin və sürünün rifahı və davamlılığı ilə bağlıdır. Bu, hər iki tərəf üçün faydalı əlaqələr hesab edilə bilər. Odun sönməməsi, ailə ocağının sönməməsi, yəni ailənin itməməsi bir-birini tamamlayır. "Qoy sobanız sönsün! " Bu ifadələr “Ailəniz məhv olsun!” mənasını verir. Bu lənət deməkdir.
Mənbə: Evrim ağacı
Tərcümə etdi: Sona Osmanova
