TikTok, Instagram və Facebook kimi sosial media platformalarına qanuni məhdudiyyətlər və qadağalar ABŞ, İngiltərə və Avropa İttifaqında gündəmdədir. Bir çox ölkələrin qanunverici orqanları platformalara sahib olan texnologiya nəhənglərindən xüsusilə uşaqları qorumaq üçün konkret addımlar atmağı tələb edir.
Dünyanın ən böyük sosial media şəbəkələrindən biri olan Instagram 18 yaşından kiçik istifadəçiləri qorumaq üçün 2024-cü ilin sentyabrında "gənc hesabları" adlı tətbiqi istifadəyə verib. Facebook 2017-ci ildə də oxşar tətbiqi tətbiq edib və 13 yaşından kiçik istifadəçilər üçün valideyn icazəsi tələb olunub. Tətbiqdən istifadə etmək Yeditepe Universitetinin Mütəxəssis Klinik Psixoloqu Merve Öz, 13 yaşından kiçik uşaqların sosial mediadan istifadə etmələrinin düzgün olmadığını düşünür. BBC Türkcəyə danışan Öz təklif edir ki, uşaqlara yalnız orta məktəb yaşında sosial mediadan istifadə icazəsi verilməlidir. Uşaqların tətbiqə sərf etdikləri vaxtın və ondan istifadə tərzinin məhdud olması, müəyyən edilmiş qaydalarda valideynlərin dəqiq və ardıcıl olması lazım olduğunu söyləyən Öz, uşaqların sosial mediadan istifadəsinə dair bəzi qaydaları belə sadalayır: "Uşağın yaşına uyğun məzmun və istifadə qaydaları müəyyən edilməlidir. Uşaqlara gecə saatlarında sosial şəbəkələrdən istifadə qadağan edilməlidir. Zərərli saytlara girişin qarşısını almaq üçün proqramlardan istifadə edilməlidir. Tətbiqlərdə məxfilik parametrləri mümkün qədər möhkəm saxlanılmalıdır. Uşaqlara şəxsi məlumatlarını başqaları ilə paylaşmamaq barədə xəbərdarlıq edilməlidir. Uşaqlara internetdə olduqları müddətdə hər hansı bir narahatlıq hiss etdikdə valideynləri ilə danışmağı tövsiyə etmək lazımdır. Uşaqların ekranı gizlətməsinin qarşısı alınmalı və valideynlərə ekranı görə biləcək şəkildə ondan istifadə etmələrinə icazə verilməlidir. Valideynlər uşaqları xəbərdar etməlidir ki, tanımadıqları və ya tanımadığı insanlarla danışmasınlar. Uşaqlara sosial media vasitəsilə tanış olduqları insanlarla çöldə görüşməmələri izah edilməlidir. Uşaqlar sosial mediada paylaşım etməzdən əvvəl valideynləri ilə məsləhətləşməyə razı olmalıdırlar. Sosial media hesablarının parolları valideynlər tərəfindən bilinməlidir. Uşaqlarda sosial media asılılığının qarşısını almağın ən yaxşı üsullarından birinin tətbiqə zaman məhdudiyyətinin qoyulması" olduğunu deyən Öz sözlərini belə davam etdirdi: "Sosial media platformaları da öz daxilində ekran vaxtı məhdudiyyəti qoymağa imkan verir. Bu yolla uşaq sosial mediada keçirdiyi vaxtdan xəbərdar olacaq".
Mənbə: bbc news türkçe
Tərcümə etdi: Aynur Mikayılova
