Bu zəngin dizaynlı mərmərlər bu gün dalğaların altında yerləşən dəbdəbəli Roma villasının döşəməsini təşkil edir. Batıq Baiae şəhərinin yerləşdiyi dənizin dibində çox təsir edici mərmər döşəmə aşkar edilib. Bu qədim yaşayış məskəni bir vaxtlar elita üçün dəbdəbəli kurort olub, lakin sonda dənizdə basdırılıb. İndi o, Romanın “Las Veqası” kimi tanınır.
Baiae Neapol körfəzində, məşhur Pompey şəhərinin xarabalıqlarının yaxınlığında yerləşirdi. Bu illər ərzində arxeoloqlar su altında qalmış şəhərdən müxtəlif qədim xarabalıqlar, o cümlədən indi bərpa edilmiş çoxrəngli mərmər döşəmə aşkar ediblər. Phlegraean Fields Arxeoloji Parkına görə, bu mərmər baza qeyri-adi həndəsi naxışlar yaratmaq üçün bir araya yığılmış yüzlərlə müxtəlif formalı saysız-hesabsız mərmər plitələrdən ibarətdir. Sözügedən baza, mərmər, qabıq, sədəf və şüşə kimi müxtəlif rəngli materiallardan ibarət, xüsusi formalarda kəsilmiş, müxtəlif dizayn və naxışlar yaratmış mozaika əsəri olan opus sectile'nin bir hissəsini təşkil edir. Bu növ mozaikalar, naxışların çoxlu kiçik daşlardan və ya şüşə kublardan (tessera) ibarət olduğu ümumi mozaika növündən çox fərqlidir.
Opus sectile texnikası mərmər kimi bahalı çoxrəngli daşların istifadəsini təşviq etdi və eramızın 1-ci əsrinin əvvəllərindən getdikcə populyarlaşdı. Görkəmli nümunələr arasında Junius Bassus Bazilikasının və Romadakı Hadrian Villasının döşəməsi daxildir. Baiae-də tapılan opus sectile mərtəbəsi eramızın 3-cü əsrində şəhərdə yüksək statuslu bir şəxsin malik ola biləcəyi villanın qəbul otağının döşəməsi idi. Dizayn sahibi üçün olduqca bahalı idi və, görünür, dizaynı tamamlamaq üçün digər mərtəbələrdən və ya divarlardan bərpa edilmiş materiallardan istifadə edib. Dizayn, hər biri bir-birinə bağlanan dairələrlə əhatə olunmuş çoxlu konik kvadratlardan ibarətdir. Baiae, Julius Sezar, Neron, Cicero və Hadrian da daxil olmaqla, Romanın ən zəngin və ən parlaq elitasını cəlb edən çox dəbli bir kurort şəhəri idi. Gözəl çimərlik boyunca düzülmüş dəbdəbəli villalar var idi. Vulkanik çuxurlardan fışqıran və müalicəvi olduğu düşünülən isti bulaqları üçün də ziyarət edilib. Lakin zaman keçdikcə şəhər hedonist cəlbediciliyi ilə daha da məşhurlaşdı.
Məşhur stoik filosofu Seneka şəhəri əxlaqsızlıq və günaha görə “qaçılması lazım olan yer” adlandıraraq qınayıb İnsanlar müxtəlif sərxoş vəziyyətdə çimərlikdə dolaşırdılar və “gurultulu əyləncələr” Senekanın axtardığı sülhü pozurdu. Qədim şəhər həm də eramızdan əvvəl 1-ci əsrdə yaşamış şair Sextus Propertius tərəfindən “dəbdəbə girdabı” və “pislik limanı” kimi əbədiləşdirilib.
Nəhayət, Baiae tarixi və geoloji proseslərə görə yoxa çıxıb. Roma İmperiyası tənəzzülə başladığı üçün VIII əsrdə müxtəlif işğalçılar tərəfindən hücuma məruz qalıb və müsəlman orduları tərəfindən talan edilib. Daha sonra, 16-cı əsrdə, oturduğu daha böyük Fleqreya Sahələrində (super vulkan) vulkanik fəaliyyətə görə dəniz səviyyəsindən aşağı düşüb. Lakin sualtı arxeoloqlar bu batmış şəhərin xarabalıqlarını xilas etmək və bərpa etmək üçün çox çalışır və bizə bir vaxtlar onun bir hissəsi olduğu mürəkkəb dünyaya nəzər salır.
Bu günə qədər dalğıclar mərmər heykəllərdən ibarət otaqlar, nəhəng sütunlar, qədim hamamlar, balıq gölməçələri və bəzəkli fəvvarələr aşkar ediblər, onların bir çoxu Baiae Sualtı Arxeoloji Parkına bitişik muzeyə köçürülüb.
Mənbə: Arkeofili
Tərcümə etdi: Fatimə Şükürova
