Butulkalara qoyulan və dənizdə qalan mesajlarda bir çox insanın diqqətini çəkən qeyri-adi qeydlər var. Bəs bu qeydlərdən hansı ən qədimidir?
İndiki vaxtda Instagram-da DMing daha səmərəli ünsiyyət üsulu ola bilər, lakin mesajların köhnə yolla göndərilməsinin davamlılığı və cəlbediciliyi mübahisəsizdir. Butulkada tapılan ən qədim mesaj da kifayət qədər uzun müddətdir sağ qalıb və təsirli tarixə malikdir.
2018-ci ildə Avstraliyanın Wedge adasının şimalındakı çimərlikdə Tonya İlman bir şüşə içərisində 132 illik mesaj tapdı. "Bu, sadəcə gözəl köhnə şüşəyə bənzəyirdi, ona görə də kitab rəfimdə gözəl görünəcəyini düşünərək aldım" - İllman deyir. “Oğlumun sevgilisi şüşəni boşaltmaq üçün qum tökərkən qeydi tapıb. Qeyd nəm idi, möhkəm bükülmüş və iplə bağlanmışdı. “Biz onu evə aparıb qurutduq və açanda gördük ki, alman dilində çox solğun əlyazma ilə yazılmış formadır”. Onlayn araşdırma apardıqdan sonra İllman və əri bu kəşfin Alman Dəniz Rəsədxanası tərəfindən aparılan və okean səthi cərəyanlarını öyrənmək üçün istifadə edilən 69 yaşlı drift şüşəsi təcrübəsi ilə əlaqəli ola biləcəyini düşündülər.
Bu butulkaların üzərinə qoyulan qeydlərdə şüşənin dənizdə qaldığı tarix, koordinatlar, gəminin adı və marşrutu kimi təfərrüatlar var idi və şüşəni tapan şəxsdən Alman Dəniz Qüvvələrinə yer və tarix məlumatlarını geri göndərməsi istəndi.
İllmanın tapdığı qeyddəki təfərrüatlar butulkanın 1886-cı ildə Uelsin Kardiff şəhərindən İndoneziyanın Makassar şəhərinə üzən gəmidə olduğunu göstərirdi. Qərbi Avstraliya Muzeyinin və Alman Dəniz Rəsədxanasının müasir filiallarının ekspert araşdırması, o cümlədən kağızın tarixi və əl yazısının müqayisəsi bu tapıntının indiyə qədər tapılan ən qədim şüşə mesajı olduğunu təsdiqlədi.
Vaşinqton Muzeyində Dəniz Arxeologiyası üzrə kurator köməkçisi Dr. "Təəccüblüdür ki, Almaniyada arxiv axtarışı Paulanın orijinal Meteoroloji jurnalını tapdı və orada 12 iyun 1886-cı ildə kapitan tərəfindən gəminin üzərinə atılan drift şüşəsi haqqında bir qeyd var idi" dedi Ross Anderson. deyir: "Tarix və koordinatlar şüşədəki mesaja tam uyğun gəlir."
Bununla belə, 132 illik mesajın taxtını sarsıda biləcək bir neçə yeni namizəd var.
2022-ci ildə Şotlandiyada bir evin döşəməsi altında bir santexnik tərəfindən 135 yaşında olduğu düşünülən bir şüşə mesaj tapıldı. Daha köhnə olduğu düşünülən başqa bir qeyd, yaxınlarda Nyu Cersi ştatında bir çimərlikdə aşkar edilən yaşıl şüşə içərisində tapıldı.
İstənilən halda, notların yaşının yoxlanılması hələ aparılmadığından, ən azı indiyə qədər, 130 ildən çox müddətdə nəticə verən təcrübə flakonu hələ də çempion kimi hökm sürür.
Mənbə: arkeofili.com
Tərcümə etdi: Fatimə Şükürova
