Apifobiya arılara qarşı fobiyadır və ən çox rast gəlinən fobiya növlərindən biridir. Arıların qanadlarının səsini eşitmək belə bu fobiyası olan insanlar üçün son dərəcə narahat ola bilər. Arılar həyatın təbii tarazlığını normal gedişatında saxlamaqda mühüm rol oynayan heyvanlardır. İnsanlar üçün çoxlu faydaları var; Ancaq bu faydalarına baxmayaraq, bəzi insanlar arılardan qorxurlar. İnsanları sancdıqda müəyyən müddət ərzində şiddətli ağrı və ağrıya səbəb olan arılar, araşdırmalar nəticəsində əldə edilən məlumata görə, əhalinin təxminən 3%-nin fobiya dərəcəsinə qədər qorxduğu heyvanlardır.
Apifobiyanın əlamətləri hansılardır?
Apifobiya; Hornetlər, arılar və ya normal arılar gördükdə təşviş əlamətləri ortaya çıxır. Bu arı növlərindən hər hansı biri ilə qarşılaşan insanlarda apofobiya varsa, birdən-birə çox ciddi qorxu, narahatlıq və panik hissləri hiss etməyə başlayırlar.
Arı növlərindən hər hansı biri ilə qarşılaşdıqda bu qorxu, çaxnaşma və narahatlıq hissləri ilə yanaşı, başgicəllənmə və nəzarətin itirilməsi də apifobiyanın əlamətləri arasında sayıla bilər. Apifobiya olan insanlar arıların səsini eşitdikdə belə ürəklərinin daha sürətli döyündüyünü hiss edirlər. Onlarda nəfəs almaqda çətinlik və ürək bulanması ola bilər. Panikanın şiddətindən asılı olaraq bədəndə və başda titrəmə və ağrı müşahidə edilə bilər.
Bəzi hallarda arı ilə qarşılaşdıqda ciddi qorxu yaşayan insanlar ruhi sarsıntı keçirirlər. Belə böyük qorxunun öhdəsindən gəlmək üçün ağıl bağlana və şüur itirilə bilər. Apifobisi olan insanlar konsentrasiyanın olmaması, daha çox arı ilə qarşılaşmaqdan narahatlıq və ölüm qorxusu kimi dərin fəlakət ssenarilərinə inanmağa meyllidirlər. Bu, arılarla qarşılaşarkən sakitliyi qorumağı çətinləşdirir və fobiyası olan insanların idarəli şəkildə hərəkət etməsinə mane olur.
Bir çox narahatlıq pozğunluğunda olduğu kimi, insanlar bu fobiya qarşısında qaçma davranışları nümayiş etdirirlər.
İnsanların həyat təhlükəsizliyinin təhdid altında olduğunu düşündükləri üçün bu cür davranış sərgiləmələri tamamilə normal hesab olunur. Bu insanların həyat təhlükəsizliyinin təhlükə altında olduğunu düşünmələri, panik anlarında istəmədikləri və digər insanlar üçün təhlükəli ola biləcək davranışlardan qaçmamaları deməkdir. Bu fobiyası olan insanlar arı ilə qarşılaşarsa, ətrafdakı insanlar çox diqqətli davranmalıdırlar. Ediləcək ən məntiqli şey, arını mümkün qədər tez mühitdən çıxarmaqdır. Arılarla məşğul olmaq mümkün deyilsə, fobiyası olan şəxs ətrafdan uzaqlaşdırılmalıdır. Apifobiyanın ən çox görülən simptomları bunlardır:
• Qarın nahiyəsində ağrı
• Qusma
• Arıların ola biləcəyi yerlərdən qaçmaq və ya bu yerlərə ümumiyyətlə getməmək meyli
• Narahatlıq vəziyyəti
• Zəiflik
• Başgicəllənmə
• Huşun itirilməsi
• Aqressiya
• Ürəkbulanma
• Konsentrasiyanın olmaması
Apifobiyanın səbəbləri nələrdir?
Bir çox fobiyanın iki əsas səbəbi var. Bunlardan biri əvvəlki travmatik təcrübədir. Təcrübə nəticəsində insanlara qalan daimi ziyandır. Arıların insanları sancması olduqca yaygındır və insanlar dişləndikdən sonra fiziki ağrı hiss edirlər. Arı sancmasından müəyyən müddət keçməsinə baxmayaraq, nahiyədə ağrılar davam edir. Bu, insanların yaşamaq istəmədiyi bir vəziyyətdir.
Arı qorxusunun nəticələri
Heyvan qorxusu adətən uşaqlıqda yaranır və uşaqlar böyüməyə başlayanda illər keçdikcə kortəbii şəkildə yox olur. Bəzi hallarda qorxular yox olmur və qalıcı fobiyalara çevrilir. Qorxu fobiyaya çevrildikdə həyatı çətinləşdirə bilər.
Arı fobiyası olan insan açıq havada rahat vaxt keçirməkdən çəkinəcək. Açıq havada heç bir fəaliyyətə qatıla bilməyəcəyi üçün ictimai həyatına mənfi təsir göstərəcək. Bu fobiya irəlilədikcə insanlar arılardan qaçmaq üçün evdən belə çıxa bilmirlər. Bu şəkildə yaşamaq insan həyatında son dərəcə məhdudlaşdırıcıdır. Fobiyalar bir narahatlıq pozuqluğudur və nəzarət altında saxlanılmalıdır.
Mənbə :R10 Blog
Tərcümə etdi :Nailə Hadizadə
