Yarasalar və köstəbəklər kimi bəzi canlıların görmə qabiliyyəti yoxdur. Onlara göz əvəzinə başqa duyğular verilib.
Ekolokasiya nədir?
Ekolokasiya kosmosda obyektlərin yerini müəyyən etmək üçün səs dalğalarının və əks-sədaların istifadəsidir. Yarasalar qaranlıqda naviqasiya etmək və yemək tapmaq üçün ekolokasiyadan istifadə edirlər. Yarasalar ağız və ya burun vasitəsilə səs dalğası göndərirlər. Səs dalğası obyektə dəydikdə əks-səda əmələ gəlir. Eko obyektdən sıçrayaraq yarasanın qulaqlarına qayıdır. Yarasalar obyektlərin yerini, ölçüsünü və formasını anlamaq üçün əks-sədalardan istifadə edirlər.
Ekolokasiyadan istifadə edərək yarasalar tam qaranlıqda insan saçı qədər nazik obyektləri aşkar edə bilirlər. Ekolokasiya yolu ilə yarasalar ağcaqanad boyda böcəkləri tapa bilir, bir çox yarasalar onları yeməkdən həzz alırlar. Yarasalar kor deyillər, lakin tam qaranlıqda ekolokasiya yolu ilə tez bir zamanda yollarını tapa bilirlər.
Yarasalar hansı səsi çıxarır?
İnsanlar yarasaların yaratdığı ultrasəs səslərini eşidə bilmirlər. Ancaq bəzi həşəratlar var ki, ultrasəs səslərini eşidə bilirlər. Bunlara güvələr, böcəklər və çəyirtkələr daxildir. Kəpənəklər yarasaları eşidəndə bəzən istiqamətini dəyişir və uçurlar. Digərləri yarasaların qurbanı olmamaq üçün ziqzaq, əyri və ya dairəvi hərəkətlərlə uçmağa başlayırlar. Bəzi çəyirtkə və böcəklərin yarasaları qorxutmaq və qorxutmaq, beləliklə, çəyirtkə və böcəklərin yeyilməsinin qarşısını alan tıqqıltı səsi məlumdur.
Mühəndislər dizaynlarını təkmilləşdirmək üçün hətta yarasa əks-sədasından istifadə etdilər. Yarasaların əks-sədası kimi, sonar da sualtı qayıqlar və gəmilər kimi obyektləri tapmaq və naviqasiya etmək üçün səs dalğalarından istifadə edir. Yarasaların əks-sədası açıq havada baş versə də, sonar yalnız su altında istifadə olunur. Radar təyyarə və gəmilər kimi obyektlərin yerini müəyyən etmək üçün elektromaqnit dalğalarından istifadə edir. Yarasaların əks-sədası kimi, radar da açıq havada istifadə olunur.
Mənbə: evrimağacı.com
Tərcümə etdi: Aytac Musayeva
