Bu, görmə qüsurunun başladığı yaşdan asılı olaraq dəyişir.
Möhtəşəm inancın əksinə olaraq, görmə qabiliyyətini itirmiş insanların hamısının görmə qabiliyyətinə malik olmadığını ümumiləşdirmək düzgün deyil. Görmə qabiliyyəti zəif olan insanlar görmə qüsurunun başladığı yaşdan asılı olaraq normal və ya yarı normal görmə yuxuları görə bilərlər. Üstəlik, yuxunun necə görünməsi həmin şəxsin "görməni" necə yaşamasından asılıdır. Beləliklə, nəzəri olaraq, heç bir vizual təfərrüatları olmayan yuxuları "görmək" də mümkündür. Bu, yatan insanın yaddaşının necə canlandırmasından və hansı materiallarla yadda saxlamasından asılı olaraq dəyişir. Ancaq əksər hallarda heç bir vizual təcrübəsi olmayan fərdlərin vizual yuxular görə bilməyəcəyini söyləmək olar. Buna görə də anadangəlmə kor olan birinin vizual yuxu görməsi praktiki olaraq mümkün deyil. Ancaq əvvəldə qeyd etdiyimiz kimi, bu vəziyyət yaşdan da asılıdır.
Bilirik ki, 5 yaşından kiçik ikən görmə qabiliyyətini itirən və anadangəlmə kor olan insanların xəyalları görüntülərlə canlandırılmır. Bu qrupdakı insanların yuxuları görmədən başqa hissləri stimullaşdırmaqla yaradılır. Səsləri, qoxuları, dadları və hissləri ehtiva edən yuxular görə bilərlər. 5-7 yaşları arasında kor olan insanların yuxularının məzmunu insandan insana dəyişir. 6 yaşında kor olan iki fərddən biri vizual, digəri isə qeyri-vizual yuxular görə bilər. Buna görə də, fərdi və inkişaf fərqləri və əlillik növü kimi xüsusiyyətlər yuxuların həyata keçməsinə təsir edə bilər. Lakin 7 və daha yuxarı yaşda kor olan insanlar hələ də yuxularını bizim anladığımız fiziki görüntülər kimi “görə” bilirlər. Rənglər və şəkillər xəyallarda reallığa ən yaxın formada görünür. Bu insanlar üçün xəyalların nə qədər dəyərli olduğunu təsəvvür belə etmək olmaz.
Mənbə: evrimagaci.org
Tərcümə etdi: Günay Ələskərova
