Bu yazıda Barış Mançonun musiqi və sözlərinin dərinliklərinə dalacağıq. Türk musiqisinin özünəməxsus sədası, düşüncə dünyasının əksi ilə dolu olan bu əfsanəvi sənətkarın irsini kəşf edəcəyik. Eyni zamanda, onun mahnılarını oxuyub niyə yazdığını anlamağa çalışacağıq, xoş oxumalar.
Barış Manço türk musiqisinin əfsanəvi adlarından biri kimi təkcə musiqi uğurları ilə deyil, həm də dərin düşüncələri, təsirli sözləri ilə yadda qalıb. Türk xalqının qəlbini oxşayan bu bənzərsiz sənətkarın söz və mahnılarından ilhamlanaraq səyahətə çıxaq.
Barış Manço musiqisi ilə yanaşı düşüncələri ilə də insanlara təsir edən biri idi. Onun üçün musiqi təkcə notlardan ibarət deyil, həm də axtarış və azadlığın ifadəsi idi. Mançonun musiqisinin dərinliyi həm də sözlərindəki incəlik və düşündürücü mənalar vasitəsilə açılır. Məsələn, aşağıdakı sətirlər insana dərindən toxunur:
“Kim dedi ki, insan ünsürlərdəndir? Kimisi torpaqdan, kimisi sudan
Kimisi havadan, kimisi də alovdan hazırlanmışdır”.
O, mahnılarında tez-tez türk mədəniyyətini, bəşəriyyətin ortaq dəyərlərini vurğulayır. “Dönence” mahnısında insanın həyat dövrünü təsvir edərkən bu misralardan istifadə edir:
“Geri dön, qayıt, qayıt, yenə qayıt.
Nə olursan ol, yenə gəl, kafir olsan, bir zərdüşt, yoxsa bütpərəst
Bizim dərviş məclisi hər cür dərvişin yurdudur
Yüz dəfə tövbəni sındırsan da, yenə gəl.”
Barış Mançonun sözlərinin dərinliyi təkcə fərdi deyil, həm də sosial və ümumbəşəri məsələlərə toxunur. “Əlvida” mahnısında insanın keçici mahiyyəti, həyatın mənası haqqında düşünməyə vadar edir: “Bir gün bu dünya zalımlara dar olacaq / Bir gün haqq yolu tapılacaq”. Bu sözlər insanları düşündürməklə yanaşı, həm də ümidli gələcəyə inamı gücləndirir.
Mançonun musiqisi təkcə sözləri ilə deyil, səhnə performansları ilə də unudulmazdır. Rəngarəng geyimləri, rəqsləri və enerjisi ilə tamaşaçıları valeh etdiyi kimi, mahnılarının sözləri ilə də onların qəlbini oxşamağı bacarıb. Onun səhnədə olması təkcə musiqi ifası deyil, həm də sənət bayramı idi.
Barış Manço türk musiqisinə və mədəniyyətinə qoyduğu mirasla hər zaman xatırlanacaq bir addır. Musiqisi və sözləri ilə insanlara ümid, sevgi, hüzur mesajı verən bu böyük sənətkar yaratdığı hər əsərdə həyatın dərinliklərinə varmağı, bəşəriyyətin ortaq dəyərlərini tərənnüm etməyi qarşısına məqsəd qoyub. Bu gün də mahnıları və sözləri ilə insanların ruhunda iz buraxan Barış Manço musiqinin dərin əks-sədasını hiss etdirməyə davam edir.
Barış Mançonun unudulmaz mahnılarından bir hissə:
Barış Mançonun " Çırağa üf de" mahnısı həm əyləncəli ritmi, həm də dərin düşüncələri ilə dinləyiciləri heyran edən əsərdir. Mahnının bir hissəsinə aşağıdakı sətirlər daxildir:
“Gəl görün, həyat çətindir, əziyyət lazımdır
Heç kim düşünməsin ki, həyat çiçəkdir, hər gül bir gün solacaq.
Gəlin, üfürün, üfürün, çırağa üfürün
Əcəl gəlsə də, bir körükə üflə, üflə, vur.”
Bu misralar həyatın çətinliklərini və keçiciliyini vurğulamaqla yanaşı, ümidi də ifadə edir. Manço həyatın çətin olduğunu, lakin insanların ümid və mübarizə ilə yaşaya biləcəyini vurğulayır. Mahnının enerjili melodiyası ilə birləşən bu sözlər dinləyicilərə həyatın mürəkkəbliyini və daxili gücün vacibliyini xatırladır.
Mənbə: kampustenevar
Tərcümə etdi: Sevil Azər
