Böyük partlayışdan sonra protonlar və neytronlar genişlənmədən dərhal sonra meydana gəldi. Bir-birini məhv edən protonlar və antiprotonlar enerjiyə çevrildi. Bu mərhələ başa çatdıqdan sonra proton və neytronların böyük əksəriyyəti yox oldu.
Kainatın yaranmasından 1 saniyə sonra elektronlar və pozitronlar qarşılıqlı təsirə girdi. Temperatur 1 milyard kelvinə endikdən sonra helium və deyterium əmələ gəldi. Sərbəst buraxılan protonların elektronlarla bir araya gəlməsi 379.000 il çəkdi. Təcrübələrdə kainatın ilkin mərhələsi simulyasiya edilsə də, ilk saniyələr haqqında dəqiq məlumat yoxdur. Böyük Partlayış sıxlığına mövcud məlumatlarla çatmaq mümkün olmadığı üçün bu, hazırda sual işarəsi olaraq qalır.
Günəş ətrafında planetlər əmələ gəldikdə böyük miqdarda qarşılıqlı təsir baş verdi. Bir-birinə çırpılan nəhəng hərəkətlərdən birində Yerin tikinti bloku Günəşdən qopdu. Zamanla digər maddələrlə inteqrasiya edərək genişlənməyə başladı.
Meteoritlə də toqquşan Yer beləliklə bəzi elementləri strukturuna daxil etdi. Meteoritdən miras qalan dəmir və nikel yerin əsas strukturunu təşkil edirdi. Dünyanın görünüşü qısa zamanda indiki formasını almadı. Yerin və okeanların əmələ gəlməsi milyardlarla il sonra baş verdi. Bitkilər fotosintez yolu ilə oksigen və atmosfer yaradaraq canlı həyatın ilk addımını atdılar. Bu mərhələyə qədər çoxlu buz dövrləri olub, nəhəng vulkan püskürmələri baş verib. Bu təbii hadisələr Yer kürəsinin formalaşmasında əsas amil olmuşdur. Dünyanın necə yarandığı sualına bir çox iqlim və təbii hadisələr daxildir.
Mənbə: Ceotudent.com
Tərcümə etdi: Amin Həsənli
