Robot texnologiyası illərdir inkişaf edir, lakin robotların insan kimi hiss etməsi həmişə bir arzu olaraq qalıb. Artıq bu arzu gerçəkliyə çevrilməkdədir. Alimlər “elektron dəri” adlandırılan və toxunmanı, istiliyi, kəsikləri hiss edə bilən yeni robot dərisi hazırlayıblar. Bu yeni material insan dərisinə oxşar funksiyalar yerinə yetirə bilir və texnologiyanın gələcəyində böyük bir dönüş nöqtəsi sayılır.
Yeni nə kəşf olundu?
Tədqiqatçılar jelatin əsaslı xüsusi bir materialdan istifadə edərək, çoxfunksiyalı robot dərisi hazırlayıblar. Bu dərinin fərqləndirici xüsusiyyəti odur ki, o:
Yüngül toxunuşları hiss edə bilir;
İstilik və soyuqluğa reaksiya verir;
Dərin kəsikləri belə müəyyən edə bilir;
Zədələndikdə özü-özünü bərpa edir;
Çox elastikdir və müxtəlif formalara uyğunlaşa bilir.
Necə işləyir?
Bu "ağıllı dəri" içində yerləşdirilən sensorlar sayəsində ətraf mühiti hiss edir. Hər bir toxunuş və ya zədə bu sensorlar tərəfindən aşkar edilərək dərhal reaksiya verilir. Bu, sadəcə mexaniki deyil, eyni zamanda elektron bir cavabdır — sanki insan sinir sistemi kimi.
Harada istifadə oluna bilər?
Bu texnologiya bir çox sahədə inqilabi dəyişikliklərə səbəb ola bilər:
Protezdə: Fiziki qüsuru olan insanlar üçün canlı toxunuşa bənzər protezlər hazırlanacaq;
Tibbdə: Həkim-robotlar daha dəqiq əməliyyatlar apara biləcək;
Robotika və sənayedə: İncə manipulyasiyalar tələb edən işlərdə robotlar daha dəqiq işləyəcək;
Ağıllı geyimlərdə: Temperatur dəyişikliklərini hiss edən və bədənə uyğunlaşan geyimlər hazırlanacaq.
Elm insan bədəninə yaxınlaşır
Bu cür texnologiyalar insanla robot arasında olan sərhədləri azaldır. Əgər robotlar toxunuş hissini qəbul edə bilirsə, bu, gələcəkdə emosional və sosial robotların da yaradılması üçün zəmin yarada bilər. İnsan bədəni və texnologiyanın bu birləşməsi, həm sağlamlıq, həm də gündəlik həyatımızda bir çox yeniliyin xəbərçisidir.
Yeni elektron dərinin hazırlanması robot texnologiyasında böyük bir irəliləyişdir. Bu kəşf təkcə texnoloji deyil, həm də humanist bir tərəqqi sayılır: texnologiyanı insan bədəninə daha yaxın və uyğun etmək. Elm getdikcə insanı daha yaxşı başa düşən, hiss edən və reaksiya verən maşınlar hazırlamağa doğru irəliləyir.
Mənbə: Life Science
Tərcümə etdi: Fatimə Cabbarlı
