Bir qrup alim suyun molekulyar xüsusiyyətlərinin yeni tərəflərini kəşf edib. Bu, əvvəllər diqqətdən qaçmış bir hadisənin tapılmasıdır.
Ləğv edilmiş suyun öz məhsullarını daşıması məlumdur; yəni su molekulu protonlara və hidroksid ionlarına bölündükdə yaranan yüklü maddələr kimi. Bu xüsusiyyət suyu enerji istehsalı və saxlanması sahələrində vacib edir.
Əslində, həyat da su kimi bu xüsusiyyətə malik olmasaydı, mövcud olmazdı. Suyun mürəkkəb bir şəbəkədən ibarət olduğu məlumdur, bu şəbəkə hidrogen bağları adlanır. Təxminən bir əsr boyu suyun ionlarını necə daşıdığı düşünülürdü ki, bu proseslər bir-birinin tərsinədir - yalnız hidrogen bağlarının istiqamətləri fərqlidir.
Lakin yeni modellər və kompüter simulyasiyaları bu proseslərdə qeyri-bərabərlik olduğunu göstərib. Əgər bu doğrudursa, qeyri-bərabərlik müxtəlif sahələrdə istifadə oluna bilər. Lakin iki ionu birbaşa müşahidə etmək çətindir və hələ də bu nəzəriyyənin sübutu tapılmayıb.
Bilirik ki, göllər yuxarıdan aşağıya doğru donur. Bu, su molekullarının daha az sıx bir quruluşda birləşməsi səbəbindən baş verir - bu da suyun qeyri-adi xüsusiyyətlərindən biridir. Mayenin sıxlığı donma nöqtəsindən bir az yuxarıda artır və suyun buzun altına düşməsinə səbəb olur. Suyun hidrogen atomları bir-birinə keçir və ionların hərəkəti asanlaşır.
Tədqiqatçılar bu keçidlərin nə qədər sürətli baş verdiyini araşdırıblar. Əvvəlki tədqiqatlar göstərib ki, hidrogen bağları bu keçidləri asanlaşdırır. Alimlər müəyyən ediblər ki, bu bağlardan biri OH− ionları üçün H+ ionlarından daha yavaş hərəkət edir və bu da 4°C-də baş verir. Bu, maksimum sıxlıq temperaturu olduğu üçün tədqiqatçılar bu iki hadisənin əlaqəli olduğunu düşünürlər.
Mənbə: NYU
Tərcümə etdi: Arzu Qafarova
