Bu gün:

Musa Yaqub: Sevgidən duyğulara, duyğulardan şeirə


24Media.az «Misra24» rubrikasına davam edir. 

Talehin qisməti rast saldı bizi,

Yolumuz hardasa qırılacaqsa,

İtirəcəyiksə, bir-birimizi,

Xatirəm yadında qalmayacaqsa,

Bu əllər mənimki olmayacaqsa,

Bu tellər mənimki olmayacaqsa,

Gəl məni, özünə öyrətmə məni, 

Hicran qorxusuyla göynətmə məni.                                                                                                                                                     Musa Yaqub

Musa Yaqubun poeziya aləminə daxil olması maraqlı və dərindən təsirli bir hekayəni daşıyır. Gənclik illərində məktəb vaxtı sinif yoldaşı Sabir Stalin haqqında şeir yazanda Musa bunu özünə bir çağırış kimi qəbul edir. «Əlaçıyamsa, gərək mən də şeir yazım» deyərək ilk dəfə qələmə sarılır. Bu ilk təşəbbüs sonradan onu böyük bir şair kimi yetişdirəcək təkan olur.

Musa Yaqubun həyatında ilham mənbələri çox olub, lakin Göyçayda qarşılaşdığı bir qadın onun şeir yaradıcılığına xüsusi bir damğa vurub. Bu qadına olan sevgisi qarşılıqsız qalır. Yaş fərqi və sevginin cavabsız olması Musa Yaqubun duyğularını daha da dərinləşdirir, lakin məhz bu hisslər onun poeziyasının şah əsərlərinə çevrilir. Sevginin məğlubiyyət kimi görünən bu təcrübə, əslində onun poetik ruhunun zirvəyə qalxması üçün başlanğıc nöqtəsinə çevrilir. O, duyğularını təbiətin qoynunda sözlərə çevirir, hər misrası təbiətə qovuşan bir ürəyin əks-sədası kimi səslənir. Musa Yaqub bir müsahibəsində etiraf edir: «Mən ömrümdə otaqda şeir yazmamışam. Fikirlərimi və duyğularımı təbiətin ağuşunda sətirlərə çevirmişəm.»

Şairin «Taleyin qisməti» adlı məşhur şeiri xüsusi bir qadına ithaf olunub. 1986-cı ildə, 40 yaşında vurulduğu bu qadın Musa Yaqubun ürəyində silinməz bir iz buraxır. Şairin həyat yoldaşı Zöhrə xanımın onun həyatında böyük bir rolu olsa da, Musa Yaqub ona heç vaxt şeir yazmadığını deyir. Lakin Zöhrə xanımın vəfatından sonra şairin bu mövzuda açıqlaması ürək dağlayan bir etirafla yadda qalır: «Qadınsız yaşamaq, ürəyinin dərdini bölüşə bilməmək əzabdır. O, gedəndən sonra hiss etdim ki, əslində ona çox şeirlər yazmışam.»

Musa Yaqubun «Buraxma məni» adlı əsəri isə ayrılıq və itki mövzusunun ən dərindən yaşandığı poetik əsərlərdən biridir. Bu şeir sevginin itirilməsi qorxusunu və ayrılığın gətirdiyi ağrını dualarla ifadə edən bir haraydır. 

Gözlərin gözümə baxdı yenidən,
Döndərək geriyə vaxtı yenidən;
Özünlə dustaq et,
Bir ev dustağı,
Buraxıb sən məni salma məhbəsə.
Könlümü titrədən vaxt qorxusudu;
Şəlalə nə qədər coşub kükrəsə,
Çaya qarışanda adicə sudu,
Buraxma məni…


«Gözlərin gözümə baxdı yenidən…» misrası şairin son bir ümid anını, göz təmasını təsvir edir. Hər təkrarlanan «yenidən» sözü isə keçmişə qayıtmaq istəyini, sevginin yenidən doğulmasına olan ümidini simvollaşdırır. Şair «Özünlə dustaq et, bir ev dustağı…» deyərkən, ayrılığın ağırlığını və sevgisinin hüdudlarında qalmaq istəyini ifadə edir. Buradakı «ev dustağı» ifadəsi azadlığını itirsə də, sevgidən ayrılmamaq istəyini göstərir. «Könlümü titrədən vaxt qorxusudu…» misrası şairin sevgi və ayrılıq arasındakı qorxusunu təcəssüm etdirir. Coşğun «şəlalə» və sakit «çay» bənzətmələri duyğuların ziddiyyətlərini birləşdirir.

Bu qədər işıqlı gözlərlə bir də
Heç kimə mən baxa bilməyəcəyəm;
Onda gözlərim də adiləşəcək.
Bu qədər mehriban sözlərlə bir də
Bir könülə axa bilməyəcəyəm;
Onda sözlərim də adiləşəcək
Buraxma məni…


Sevginin itkisi ilə «Bu qədər işıqlı gözlərlə bir də…» misrasında şairin gözlərindəki parıltının sönməsi təsvir olunur. Həyat sevgi olmadan adiləşir, duyğular mənasızlaşır. 

Sevdalı ömrümün sarı siminə
Belə incə mizrab dəyməyib heç vaxt.
Bəxtəvərliyimin, xoşbəxtliyimin
Ən uca, ən ali taxtıdır bu taxt.
Buraxma, bu taxtdan endirmə məni,
Bu tacı başımdan götürmə hələ.
Ləfzindən yanıram, söndürmə məni.
Dilinə başqa söz gətirmə hələ.
Qalxa bilmək üçün bu ucalığa,
Yetə bilmək üçün belə saflığa.
Min dağdan, dərədən soraq almışam,
Dilbər guşələri gəzmişəm bütün.
Bəlkə də duyğumu cilalamışam,
Elə bu vaxt üçün, bu məqam üçün;
Heyifdir bu məqam,
Heyifdir bu gün
Buraxma məni…


«Sevdalı ömrümün sarı siminə…» ifadəsi isə sevginin musiqi kimi həyatını necə dəyişdirdiyini göstərir. Amma bu musiqi ayrılıqla birlikdə acı bir susqunluğa çevrilir.

Eh, yazığım gəldi an kimi ötən
Bircə göz qırpımlı şimşək ömrünə.
Eh, yazığım gəldi payızda bitən
Bir meh sığal görən çiçək ömrünə.
Meh ki, o çiçəyi saxlaya bilmir,
Göy ki, o şimşəyi saxlaya bilmir,
İnsan ki, özünün ağası deyil,
Belə bir istəyi saxlaya bilmir,
Burax, qoy gedim.


Son bənddə «Eh, yazığım gəldi an kimi ötən…» deyərək, şair həyatın və zamanın nə qədər sürətlə keçdiyini, onun necə əvəzolunmaz xatirələrə çevrildiyini ifadə edir. «Şimşək ömrü» və «çiçək ömrü» ifadələri, həyatın və sevginin qısalığını vurğulayır.

Musa Yaqubun «Buraxma məni» şeiri, sevgidəki itki və ayrılığın dərin ağrısını, sevginin müqəddəsliyini və bir insanın ruhunda yaratdığı fırtınanı təsvir edir. Hər misra kədərin və eşqin əbədi izlərini saxlayır. Musa Yaqubun poeziyası sevgini yalnız bir hiss kimi deyil, həyatın mənası kimi təqdim edir. Onun sözləri insan ürəyinin ən incə tərəflərinə toxunaraq, kədərin və ümidin vəhdətini göstərir. Musa Yaqub sevgini yalnız yaşamır, onu şeirlərində əbədiləşdirir.  

24Media.az Musa Yaqubun "Allahım heç sənə əzab verməsin..." şeirini təqdim edir.

Qapında əyilib suala döndüm,
Səndən alacağım cavaba görə.
Allahım heç sənə əzab verməsin,
Sən mənə verdiyin əzaba görə.


Üzüb hər ümiddən əlimi sənsiz,
Dünyanın gedimi, gəlimi sənsiz,
Daha istəmirəm könlümü sənsiz,
Baxıb biganələr xaraba görə.


Düşməzmi güzarım bir dost bağına,
Sevda çiçəklərim düşüb qırğına,
Yamanca tuş oldum el qınağına,
Təsəlli tapdığım şəraba görə.


Elə bil ürəklər daşdı, dəmirdi,
Bir üzü ağ küldü, biri kömürdü,
İlahi, bu necə yalqız ömürdü,
Qoymaram bu ömrü hesaba girə.


Öz eşqim yolunda sadiq canam mən,
Heyf oldum, həm yanan, həm yamanam mən,
Bəlkə də, birinci müsəlmanam mən,
Cəhənnəm çəkirəm savaba görə...
Allahım heç sənə əzab verməsin,
Sən mənə verdiyin əzaba görə.


Sevil Azər

Mənbə: kulis.az, qafqazinfo.az, anl.com 



Paylaş
Şərh əlavə et