Bu gün:

Xiyarda acılığa səbəb olan nədir?


Xiyar acısı kimi tanınan pis dadı heç hiss etdinizmi? Bu xoşagəlməz dadın mənbəyi nədir? 90%-dən çox su olan tərəvəz necə acı ola bilər?

Xiyarda acılığın mənbəyi əslində bitkinin yarpaqlarıdır.

Xiyar və balqabaq kimi tərəvəzlərdəki bu acılıq "Cucurbitacin" kimi tanınan birləşmələrlə əlaqələndirilir. Bütün becərilən xiyarlarda cucurbitacin B və cucurbitacin C var, bu birləşmələr yarpaqlarını acı və çeynənən heyvanlar üçün daha az dadlıdır. Bu birləşmələr ümumiyyətlə bitkilərin yarpaqlarında və gövdələrində olur. Xiyar bitkisinin bu hissələrini yemədiyimiz üçün onların orada olduğunun fərqində deyilik. Acı dadı yalnız meyvələrin içinə girəndə hiss etməyə başlayırıq. Adətən acı olan bütün meyvə deyil. Daha tez-tez acılıq gövdənin ucunda və qabığın altındakı sahədə cəmlənir.

Bitkidə cucurbitacin birləşmələrinin səviyyələri tərəvəzin böyümə prosesindən asılı olaraq dəyişir. Xiyarın özündə cəmlənmiş cucurbitacin səviyyəsi nə qədər yüksək olarsa, xiyar bir o qədər acı olar. Ekoloji amillər cucurbitacin səviyyələrinə təsir göstərir. Məsələn, böyümə prosesi zamanı yüksək temperatur və temperaturun dəyişməsi çox təsirli olur. Suvarma da əhəmiyyətli təsir göstərir. Çox az su və sonrakı quraqlıq tez-tez bu acı birləşmənin daha yüksək səviyyələrinə səbəb olur. Bitkilər stress altında olduqda, cucurbitacins bitkinin vegetativ hissələrindən xiyar meyvəsinə yayılır.

Cucurbitacinlər xiyarın gövdə ucunda və dərinin altında cəmləşdiyindən, xiyardakı acı daddan xilas olmaq üçün meyvənin gövdə ucunu kəsib tamamilə soymaq tövsiyə oluna bilər. Bitki səviyyəsində acılıq probleminin qarşısını almaq üçün ona daha az meylli olan bitki növlərinə üstünlük verilə bilər. Bundan əlavə, isti və quru havalarda xiyar bitkilərini həftədə bir dəfə sulamaq faydalı ola bilər.

Mənbə: bilimup
Tərcümə etdi: Sevil Azər 

Paylaş
Şərh əlavə et