Bu gün:

Tarixin ən qısa müharibəsi


Dünya tarixində çoxlu müharibələr olub. Yüz illərlə davam edən müharibələrlə yanaşı, bir neçə gün və ya bir neçə saat davam edən müharibələr də var. Məsələn, Moxac döyüşü təxminən 2 saat davam etdi. Ancaq tarixdə elə bir döyüş var ki, Moxacdan da qısa sürdü. Həmindöyüş İngiltərə-Zənzibar müharibəsidir.

İngilislər istismar edirdilər

İngiltərə dünyanı idarə edir və bir çox ölkələri istismar edirdi. Onlardan biri də Afrikanın şərqindəki Zənzibar adası idi. Ada strateji baxımdan çox vacib bir nöqtədə idi və ingilislər üçün çox vacib idi.

19-cu əsrin sonlarında müstəqillik hərəkatları bütün dünyanı bürüdüsə, Zənzibar da bu hərəkatlardan öz payını aldı. Hakimiyyətə gələn sultanlar müstəqillik istəyirdilər.

Bu, kritik məqam idi

25 avqust 1896-cı ildə Zənzibar Sultanı Həməd bin Tuvayninin ölümündən sonra yeni sultan Xalid bin Barqaş oldu. Yeni sultan müstəqillik istəyirdi. Amma təbii ki, bu vəziyyət ingilislərin xoşuna gəlmədi. Axı Zənzibar kritik nöqtə idi.

Onlar sultanı taxtdan salmaq istəyirdilər

Taxt-taca çıxan Xalid bin Barqaşdan razı qalmayan ingilislər onu taxtdan salmaq üçün işlərə başladılar. Davamlı təzyiqlərlə sultanı qorxutmağa çalışdılar, lakin sultan bu məsələdə geri çəkilmədi.

Bütün cəhənnəm boşaldı

Təzyiqlərə müqavimət göstərən Xalid bin Barqaşa qarşı dəstəklədikləri Hamud bin Məhəmmədi qoydular. Təbii ki, işlər tez qarışdı.

Zənzibara müharibə elan etdilər

2800 nəfərlik Zanzibar ordusuna qarşı Kral Donanması var idi. Sultanın keçmiş silahlı yaxtası HHS Glasgow, limanda lövbərdə gözləyirdi. Barqaşın əsgərləri sarayı qorumağa hazırlaşırdılar.

Yaxtanı 'yerə qoydular'

Ultimatumdan sonra Kral Donanması 27 avqust 1896-cı ildə səhər saat 9-da sarayı atəşə tutdu. Təbii ki, 1 yaxta 5 döyüş gəmisinə müqavimət göstərə bilməyib çökdü. Geridə 2800 nəfərlik ordu qalmışdı. Sultan təbii olaraq qorxuya düşmüşdü və onun ABŞ səfiri vasitəsilə sülh axtarmaq cəhdləri nəticə vermədi.

40 dəqiqəyə...

İngilislər qalan ordunu 40 dəqiqə ərzində məhv etdilər. Xalid bin Bərqaşın heç nəyi qalmamışdı. Dərhal almanlara sığındı və 2 oktyabr 1896-cı ildə dəniz yolu ilə qaçdı. Xalid bin Bərgəş taxtdan endirildikdə onun yerinə Həmud bin Məhəmməd keçdi. Beləliklə, Britaniyanın Zanzibardakı hökmranlığı 1963-cü ilə qədər davam etdi.

Mənbə: milliyyet.com.tr

Tərcümə etdi: Rəhimə Cəmilova

Paylaş
Şərh əlavə et