İş görmək qabiliyyəti olaraq təyin olunan enerji müxtəlif formalarda müşahidə oluna və bir enerji növündən digərinə çevrilə bilər. Batareyalar və tam bəndlər potensial enerji saxlama nümunələridir, sabit müşahidəçiyə nisbətən hərəkət edən sistemlər də kinetik enerji nümayiş etdirir. Elektron və proton kimi yüklü hissəciklər hərəkət etdikdə elektromaqnit sahələri yaradır və bu sahələr elektromaqnit şüalanma şəklində enerji daşınmasını göstərir.
Mexanik dalğalar və elektromaqnit dalğaları ətrafımızdakı dünyada enerji nəqlinin iki mühüm yoludur. Mexanik dalğalar bərk, maye, qaz və plazma vəziyyətlərində baş verən vibrasiyalardır. Su dalğaları maye mühitlərdə titrəyişlərdən əmələ gələn dalğalara, səs dalğaları isə qaz mühitində titrəyişlərdən əmələ gələn dalğalara nümunədir. Bu tip mexaniki dalğalar molekullar bir-biri ilə toqquşduqda və mühitdə hərəkət edərkən enerji ötürdükdə baş verir. Bu səbəbdən səs dalğaları kosmosda yayıla bilmir.Burada mühüm məqam maddənin deyil, enerjinin daşınmasıdır. Məsələn, hovuzdakı dalğalar suyu bir yerdən başqa yerə daşımır, lakin suyun enerjisi suyun içində hərəkət edir.Digər tərəfdən, elektrik və maqnetizm statik ola bilər. Saçlarımızın dik durması və maqnit kimi statik elektrik və maqnit nümunələri verilə bilər. Ancaq birinin dəyişdirilməsi digərini induksiya edir və bu dəyişən sahələr aşağıdakı şəkildə göründüyü kimi elektromaqnit dalğası yaradır. Elektromaqnit dalğaları ilə mexaniki dalğalar arasındakı ən böyük fərq, onların yayılması üçün mühitə ehtiyac duymamasıdır. Bu o deməkdir ki, elektromaqnit dalğaları təkcə maddi mühitdə deyil, həm də kosmosda yayıla bilər.Ceyms Klerk Maksvell adlı bir alim 1860-1870-ci illərdə elektromaqnit dalğaları yaratmaq üçün sahələr birləşmə yarada bilər izah etdi. Bu gün Maksvell tənlikləri kimi məlum tənliklər dəsti, elektrik və maqnetizm arasındakı əlaqənin riyazi əsasıdır.
Heinrich Hertz radioda Maksvellin nəzəriyyələrindən istifadə edirdi dalğaların yaranması və qəbulu üçün uyğunlaşdırılmışdır və saniyədə radio dalğalarının inqilablarının sayı Herts vahidi (tezlik) ilə müəyyən edilir. Hertzin onun radio dalğaları ilə işi iki problem təqdim etdi.
Mənbə:Evrim ağacı
Tərcümə etdi:Nailə Hadizadə
