Asılı şəxsiyyət pozğunluğu (DPD) Psixi Bozuklukların Diaqnostik və Statistik Təlimatında, Beşinci Nəşrdə (DSM-5) təsvir edilən bir neçə şəxsiyyət pozğunluğundan biridir. SPD olan bir şəxs geniş yayılmış və həddindən artıq qayğıya ehtiyac duyur. Bu vəziyyət yüksək səviyyədə narahatlıq ilə xarakterizə olunan şəxsiyyət pozğunluqları qrupuna aiddir.
Asılı şəxsiyyətə malik bir insan başqalarından həddindən artıq asılılıq ilə xarakterizə olunan ehtiyacdan əziyyət çəkir. Onun emosional və fiziki ehtiyacları onun ən yaxın olduğu insanlardan asılıdır.
Asılı şəxsiyyət pozğunluğu geniş yayılmış və həddindən artıq qayğıya ehtiyacıdır, bu, itaətkar və yapışqan davranışla, həmçinin ayrılma narahatlığı ilə nəticələnir. Bu nümunə erkən yetkinlik dövründə başlayır və müxtəlif kontekstlərdə mövcuddur. Asılı və itaətkar davranışlar qayğı göstərmək üçün nəzərdə tutulmuşdur və başqalarının köməyi olmadan adekvat fəaliyyət göstərə bilməmək kimi özünü dərk etməsindən irəli gəlir.
Bu insanlar dəstək və təsdiq axtarırlar və buna görə də fikir və ya fikir ayrılıqlarını ifadə edə bilmirlər, xüsusən də asılı olduqları insanlarla. Onlar təkbaşına fəaliyyət göstərə bilməyəcəklərini hiss edirlər ki, məsləhət almaq üçün müraciət etdikləri insanların köməyini itirmək riskindənsə, yanlış hesab etdikləri ilə razılaşmağa üstünlük verirlər. Bu pozğunluğu olan insanlar layihələrə başlamaq və ya müstəqil işləməkdə çətinlik çəkirlər.
Onlar başqalarından qayğı və dəstək almaq üçün həddən artıq səy göstərə bilər, hətta bu cür davranış onlara lazım olan qayğını göstərəcəksə, xoşagəlməz işləri yerinə yetirmək üçün könüllü olmağa qədər gedə bilər. Bu pozğunluğu olan insanlar, özlərinə qayğı göstərə bilməyəcəkləri ilə bağlı şişirdilmiş qorxuları səbəbiylə tək olduqları zaman özlərini narahat və ya çarəsiz hiss edirlər.
Simptomlar
Asılı şəxsiyyətləri olan insanlar emosional və fiziki ehtiyaclarını ödəmək üçün çox vaxt yaxınlarına güvənirlər. Onlar özlərini çarəsiz hiss etməyə meyllidirlər və təkbaşına bunu edə bilməyəcəklərinə inandıqları üçün gündəlik qərarlar verməkdə çətinlik çəkirlər.
SPD-nin ümumi simptomlarına aşağıdakılar daxildir:
1.Yalnızlıq qorxusu;
2.Təşəbbüs və ya məsuliyyətdən yayyayınma
3.Tənqidə həssaslıq;
4.Rəylərin olmaması.
Şəxsiyyət pozğunluqlarının diaqnozu çətin ola bilər, çünki klinik simptomlar digər psixi xəstəliklərin simptomları ilə üst-üstə düşə bilər. Məsələn, əsas depressiv pozğunluq bəzi simptomları SPD ilə bölüşür, bu da bir insanın səhv diaqnoz qoyulmasına və ya düzgün diaqnoz qoyulmasına səbəb ola bilər.
SPD BPD-dən nə ilə fərqlənir?
Həm sərhədsiz şəxsiyyət pozğunluğu (BPD), həm də SPD tərk edilmə qorxusu ilə xarakterizə olunur. Bununla belə, kiminsə bu qorxuya itaətkar və ya yapışqan davranışla cavab verə biləcəyi BPD xəstələrindən fərqli olaraq, sərhədsiz şəxsiyyət pozğunluğu olan insanlar bu təcrübələrə qəzəb, dürtüsellik və aqressiya əlamətləri ilə reaksiya verir və dünyanı "qara və ağ" olaraq görməyə meyllidirlər. arasında mövqe yoxdur.
Sərhəd şəxsiyyət pozğunluğu olan bir insan da qeyri-sabit və gərgin münasibətlər modelinə sahib olur.
Mənbə: empathycenter.ru
Tərcümə etdi: Leyla Bayandurlu
