Burdurun Ağlasun rayonundakı Sagalassos antik şəhərində Ay tanrısı Men və Hermes heykəli olan Sfenks tanrısı Tutu təsviri tapılıb.
Koç, Bilkent, KU Leuven və Brüssel Vrije Universitetlərindən ibarət beynəlxalq konsorsium tərəfindən 2024-cü ildən həyata keçirilən layihədə Aqora Gimnaziyası, Cənub-Şərq prospekti və Küçə Fəvvarələrində bərpa işləri davam edir.
Aygaz 2005-ci ildən Sagalassos Arxeoloji Araşdırma Layihəsinin əsas sponsorudur və 20 ildir ki, öz töhfəsini verməkdədir. Türkiyənin ən yaxşı qorunan qədim şəhərlərindən biri olan Sagalassosda qazıntılar 2024-2029-cu illər arasında Koç Universiteti, Bilkent Universiteti, KU Leuven Universiteti və Vrije Brüssel Universitetindən ibarət beynəlxalq konsorsium tərəfindən aparılacaq. Konsorsium Bilkent Universitetinin Türkiyə Qazıntılar Müdirliyi ilə birlikdə çalışacaq.
Son qazıntılar zamanı Tutu tanrısının sfenks fiquru və biri Ay tanrısı Men, digəri Hermes olan iki real ölçülü mərmər heykəl tapılıb. Sagalassosda 2029-cu ilə qədər planlaşdırılan qazıntılara Aqora Gimnaziyasının bərpası və Cənub-Şərqi prospektinin anastilozu və sərhədində yerləşən Küçə Fəvvarə daxildir.
2024-cü ildə Gimnaziyanın qərb eyvanında ilkin bərpa işləri tamamlandı və Küçə Fəvvarəsində qazıntılar daha da təkmilləşdirilərək çökmüş memarlıq fraqmentlərini sənədləşdirdi. Bu işlərin başa çatması ilə ziyarətçilər artıq qədim şəhərin orijinal marşrutlarından istifadə edərək Yuxarı Aqora daxil ola biləcəklər.
Sfenks tanrısı Tutunun təsviri
Sagalassosda aparılan son işlər bir neçə yeni tapıntıya səbəb olub. Bunlardan biri 2004-cü ildə Hammam-Gimnaziyasının şimal frigidariumunda (soyuq otaq) tapılmış relyeflə bəzədilmiş mərmər plitələrin yenidən tədqiqi idi. Bu fraqmentlər Misirləşdirilmiş divar bəzəyi üzrə daha geniş proqramın bir hissəsini təşkil edir, nazik mərmər üzlüklərə kəsilir.
Səhnədə stilizə edilmiş qapının lintelində dayanan sfenks tanrısı Tutu üstünlük təşkil edir. Yuxarı və Aşağı Misir tacları olan fiqurlar qapının ağzında yerləşir və Tutunun hər iki torpaq üzərində qoruyucu gücünü simvollaşdırır. Şahin tanrısı Horus sfenksin üstündə, timsah tanrısı Sobek isə solda təsvir edilmişdir. Bu kompleksin ikonoqrafiyası ilahi padşahlıq və qoruyucu güclər mövzusunu vurğulayır. Tutu qoruyucu tanrı, Horus kral hakimiyyətinin təcəssümü, Sobek Nil gücünün təzahürü və Tutunun müttəfiqi kimi görünür.
Mənbə: Arkeofili
Tərcümə etdi: Sona Osmanova
