Bunun səbəbi yuxuya getmə prosesinin beynimizin fəaliyyətinin dəyişməsi ilə bağlı olmasıdır. Xüsusilə xatirələrin formalaşmasına cavabdeh olan hippokampus bu zaman aktivliyini azaldır və yaddaş yazmaq funksiyasını müvəqqəti olaraq dayandırır.
1. Şüurun sönməsi
Biz yuxuya gedəndə beynimiz tədricən oyanıqlıqdan yuxu halına keçir. Bu zaman:
• Prefrontal korteksin aktivliyi azalır, bu, şüurlu qavrayışa və diqqətə nəzarətə cavabdeh olan beyin hissəsidir.
• Hippokampus yeni xatirələri yazmağı dayandırır, çünki onun fəaliyyəti zəifləyir.
Başqa sözlə, biz artıq özümüzü dərk etməyəndə yuxuya keçid artıq baş verib və buna görə də bu an yaddaşda qeydə alınmır.
2. Şüurun keçid vəziyyəti
Yuxuya getmək hipnoqoq vəziyyətdir (oyanıqlıq və yuxu arasındakı mərhələ), burada şüurun fəaliyyəti dəyişir:
• Bizi təsadüfi düşüncələr, vizual təsvirlər və səslər müşayiət edə bilər.
• Şüur “bulanır” və beyin məlumatları adi qaydada qəbul etməyi dayandırır.
Bu vəziyyətdə yaddaş zəifləyir, buna görə də yuxuya getmə prosesini xatırlamaq çətindir.
3. “Zaman itkisi” fenomeni ilə müqayisə
Bənzər bir effekt o zaman baş verir ki, biz avtopilot rejimində hərəkət edirik və sonra necə gəldiyimizi xatırlaya bilmirik. Beynimiz diqqətin tədricən söndüyü anları qeydə almır.
Bizim yuxuya getdiyimizi xatırlaya bilməmə səbəbi yuxuya keçid zamanı beynimiz yeni məlumatları yaddaşa yazmağı dayandırmasıdır. Şüur tədricən sönür və bu keçid qeydə alınmır.
Mənbə: Mksegment
Tərcümə etdi: İbrahim Çobanlı
