Təxminən 8000-6000-ci illərdə Şimal və Baltik dənizləri... heç də dəniz deyildi. Əvəzində onlar qədim insan sivilizasiyalarına ev sahibliyi edən geniş düzənliklər idi. Lakin sonuncu Buz Dövründə pərdə sona çatdıqda, suyun səviyyəsi yüksəldi və bu alçaq əraziləri su basdı, çiçəklənən sivilizasiyaların izlərini sildi.
Bu texnologiyalar arasında dəniz dibinin təkmilləşdirilmiş xəritələşdirilməsi və itirilmiş yaşayış məntəqələrinin kompüter simulyasiyası, həmçinin əlavə süni intellekt alətləri, seysmik və akustik tədqiqatlar və qazma quyuları olacaq. Mart ayında Bradford Universiteti gələcək yaşıl enerji təşəbbüslərinin ətraf mühitə təsirinin qiymətləndirilməsi üçün nəzərdə tutulan maqnitometr sorğularından toplanan məlumatları təhlil etmək planını açıqladı. Universitet tədqiqatçıları deyirlər ki, maqnit sahələri “torf əmələ gətirən əraziləri… və ya eroziyanın baş verdiyi yerləri, məsələn, çay kanallarında” müəyyən etməyə kömək edə bilər.
Və bu su ilə örtülmüş sivilizasiyaları araşdırmaq üçün vaxt vacibdir. Min illər əvvəl əlavə 7,7 milyon kvadrat mil suyun üstündə idi və bu hissənin 1,16 milyon kvadrat mili Avropanın mövcud sahil xətti boyunca uzanırdı. Tədqiqatçılar bölgəni “qitənin istənilən yerində tarixdən əvvəlki məskunlaşma üçün ən cəlbedici ərazi” kimi təsvir edirlər.
Bu gün bu torpaq əsasən hazırda inkişaf mərhələsində olan sahil şelfini təşkil edir, çünki Şimal dənizi ölkələri iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə aparmaq üçün dənizdə külək stansiyaları quraşdırırlar. Yaşıl enerji infrastrukturunun bu geniş genişlənməsi bu ərazilərə elmi girişi məhdudlaşdıra bilər, ona görə də "Subnordica" kimi layihələr çox gec olmadan ərazini tədqiq etməyə tələsir.
Mənbə: popularmechanics.com
Tərcümə etdi: Nazrin Humbat
