Əgər oksigen yer üzündəki qaranlıq okeanda istehsal oluna bilərsə, tədqiqatçılar bunun başqa planetlərdə də baş verə biləcəyinə inanırlar.
Bu yaxınlarda qaranlıq dənizin dibindəki metal parçaların oksigen əmələ gətirdiyini kəşf edən elm adamları qəribə hadisəni anlamaq üçün Yer okeanlarının ən dərin hissələrini araşdırmaq planlarını açıqlayıblar.
Tədqiqatçılar deyirlər ki, onların missiyası "digər planetlərdə də həyatın mümkünlüyünə baxış tərzimizi dəyişə bilər".
İlkin kəşf dəniz alimlərini çaşdırıb. Əvvəllər qəbul edilmişdi ki, oksigen yalnız günəş işığında bitkilər tərəfindən istehsal oluna bilər - fotosintez adlanan prosesdə.
Əgər həyatın həyati tərkib hissəsi olan oksigen qaranlıqda metal parçalar tərəfindən hazırlanırsa, tədqiqatçılar bu prosesin digər planetlərdə də baş verə biləcəyini və həyatın inkişaf edə biləcəyi oksigenlə zəngin mühitlərin yarana biləcəyini düşünürlər.
Aparıcı tədqiqatçı professor Andrew Sweetman izah etdi: "Biz artıq NASA-da qaranlıq oksigenin birbaşa günəş işığı olmadan necə yarana biləcəyi haqqında digər mütəxəssislərlə söhbət edirik. Buna görə də ora çıxmaq və tam olaraq nə baş verdiyini anlamaq istəyirik".
İlkin kəşf qlobal elmi qalmaqala səbəb olub. Bəzi elm adamları və dəniz dibi düyünlərində qiymətli metalları yığmağı planlaşdıran dərin dəniz mədən şirkətlərinin tapıntıları tənqid edilib.
Əgər oksigen bu ifrat dərinliklərdə, tam qaranlıqda istehsal olunursa, dəniz dibində hansı həyatın yaşaya, inkişaf edə biləcəyini və mədənçilik fəaliyyətinin dəniz həyatına hansı təsiri göstərə biləcəyini sual altına qoyur.
Bu o deməkdir ki, dəniz dibi mədən şirkətləri və ətraf mühit təşkilatları tapıntıların dəniz dibinin mədən planlarının dayandırılmalı olduğuna dair sübutlar təqdim etdiyini iddia edib.
Professor Svitman izah etdi: "Bizim okeanın ən dərin hissələrinə gedə bilən alətlərimiz var. Biz bunun başqa yerdə baş verəcəyini tapacağımıza olduqca əminik, ona görə də buna səbəb olanı araşdırmağa başlayacağıq".
Tərcümə etdi :Qüdrət Məmmədova
Mənbə :BBC
