Çoxlu kainat bizim özümüzdən başqa bir çox kainatın mövcudluğunu nəzərdə tutan bir fikirdir. Bunu təsəvvür etmək üçün bir çox baloncuklardan nümunə götürə bilərik: hər bir qabarcıq öz fizika qanunları və öz tarixi ilə ayrıca bir kainatı təmsil edir.
İnflyasiya nəzəriyyəsi: Bu nəzəriyyə Böyük Partlayışdan sonra kosmosun çox sürətlə və qeyri-bərabər genişləndiyini göstərir. Buu, daha böyük kosmik quruluş daxilində "köpüklərin" və ya ayrı-ayrı kainatların meydana gəlməsinə səbəb ola bilər.
Sim nəzəriyyəsi: Kvant mexanikasını və ümumi nisbiliyi birləşdirməyə cəhd edən sim nəzəriyyəsində çoxlu ölçülər fərziyyəsi mövcuddur. Bu müxtəlif ölçülərdə fərqli fizika qanunlarına malik müxtəlif kainatlar ola bilər.
Kvant Mexanikası: Kvant mexanikasının bir şərhinə görə (çox aləmlərin təfsiri), hər bir kvant hadisəsi kainatın bir çox mümkün nəticələrin şaxələnməsinə səbəb olur və bunların hər biri öz ayrıca kainatında həyata keçirilir.
Paralel Kainatlar: Bizimkinə bənzər, lakin tarixdə və ya fizika qanunlarında cüzi və ya dramatik fərqlərə malik kainatların olduğuna dair fərziyyələr var.
Qeyri-adi Kosmik Hadisələr: Bəzi astronomik müşahidələr, məsələn, qalaktikaların paylanmasındakı anomaliyalar və ya kosmik mikrodalğalı fon radiasiyasında izah olunmayan “soyuq nöqtələr” bəzən kainatımızın digər kainatlarla qarşılıqlı təsirinin dolayı göstəriciləri kimi təklif olunur. Bununla belə, bu fərziyyələr mübahisəli olaraq qalır və əlavə araşdırma tələb edir.
Simlər nəzəriyyəsində riyazi hesablamalar: Sübutdan daha çox nəzəri olsa da, sim nəzəriyyəsi daxilindəki bəzi riyazi modellər bir çox mümkün kainatın mövcudluğunu proqnozlaşdırır. Bu modellər ciddi riyazi inkişafı təmsil edir, lakin hələ ki, eksperimental olaraq təsdiqlənməyib.
Mənbə: artforintrovert-ru
Tərcümə etdi: Leyla Əliyeva
