Jurnalistika xəbər və məlumatı toplamaq, qiymətləndirmək, yaratmaq və təqdim etmək fəaliyyətidir. O həm də bu fəaliyyətlərin məhsuludur. Jurnalistikanı digər fəaliyyətlərdən xüsusiyyətlərə və təcrübələrə görə fərqləndirmək olar. Bu elementlər təkcə jurnalistikanı digər kommunikasiya formalarından ayırmır, həm də onu demokratik cəmiyyətlər üçün əvəzolunmaz edir. Tarix göstərir ki, cəmiyyət nə qədər demokratik olarsa, bir o qədər çox xəbər və informasiyaya meyilli olur.
Yaxşı qərar qəbul etmək insanların mənalı kontekstdə etibarlı, dəqiq faktlara malik olmasından asılıdır. Jurnalistika həqiqəti mütləq və ya fəlsəfi mənada deyil, daha çox yerin dibində olan bir tutumda axtarır. Kovach və Rosenstiel kitabda yazır: "Bütün həqiqətlər, hətta elmin qanunları da yenidən nəzərdən keçirilməlidir, lakin biz bu vaxt onlara əməl edirik, çünki onlar zəruridir və işləyirlər".
Jurnalistika davam edir, beləliklə, həqiqətin praktik və funksional formasını axtarır. Bu fəlsəfi və ya elmi mənada həqiqət deyil, daha çox gündəlik fəaliyyət göstərə biləcəyimiz həqiqətlər axtarışıdır. Jurnalistika həqiqəti toplamaq və yoxlamaq kimi peşəkar intizamla başlayan bir prosesdir. Jurnalistlər əlavə araşdırmadan sonra onların mənasını ədalətli və etibarlı şəkildə çatdırmağa çalışırlar. Jurnalistlər mənbələr və metodlar haqqında mümkün qədər şəffaf olmalıdırlar ki, auditoriya məlumata öz qiymətləndirməsini edə bilsin. Genişlənən səslər dünyasında belə, düzgün əldə etmək hər şeyin - kontekst, şərh, tənqid, təhlil və debatın üzərində qurulduğu təməldir. Zamanla daha böyük həqiqət bu forumdan üzə çıxır.
Ən qədim məlum jurnalist məhsulu Qədim Romada yayılan xəbər vərəqi idi: Acta Diurna, eramızdan əvvəl 59-cu ildən əvvələ aid edilir. Acta Diurna ictimai çıxışlar kimi mühüm gündəlik hadisələri qeyd edirdi. Hər gün çap olunurdu və görkəmli yerlərdən asılırdı. Çində Tan sülaləsi dövründə hökumət məmurlarına hesabat adlanan məhkəmə kağızları verilirdi. Bu qəzet 1911-ci ildə Qing sülaləsinin sonuna qədər müxtəlif formalarda və müxtəlif adlar altında az-çox davamlı olaraq çıxdı.
Mənbə: American Press İnstitude
Tərcümə etdi: Gülnisə Əfkari
