Kaliforniya və Nevada ştatlarının sərhədində yerləşən Ölüm Vadisi Milli Parkı 1933-cü ildə elan edilib və dünyanın ən qəribə hadisələrindən birinə ev sahibliyi edir: Səhra zəmində heç bir çəkisi olmadan hərəkət edən qayalar.
“Yelkən qayaları” kimi tanınan qayaların ölçüləri bir neçə unsiyalardan yüzlərlə funta qədər dəyişir. Heç kim onların şəxsən hərəkət etdiyini görməsə də, daşların arxasında buraxdıqları yollar və vaxtaşırı mövqelərinin dəyişməsi onların etdiklərini açıq şəkildə göstərir.
Ən böyük qayaların bir çoxunda 1500 fut uzunluğunda çapıqlar qalmışdır ki, bu da onların ilkin yerlərindən uzağa köçürüldüyünü göstərir. Kobud dibli qayalar düz izlər buraxır, hamar dibli qayalar isə gəzməyə meyllidirlər. Yelkənli daşlar 1900-cü illərin əvvəllərindən müşahidə edilir və tədqiq edilir və onların sirli hərəkətlərini izah etmək üçün müxtəlif nəzəriyyələr irəli sürülür, 2014-cü ildə alimlər ilk dəfə time-lapse fotoqrafiyasından istifadə edərək daşların hərəkətini çəkə biliblər. Nəticələr yelkənli daşların buz, su və küləyin mükəmməl tarazlığının nəticəsi olduğunu qəti şəkildə göstərir. 2014-cü ilin qışında yağış bir gecədə donan və ertəsi gün əriyən kiçik bir gölməçə meydana gətirib və günortaya qədər qalınlığı cəmi bir neçə millimetr olan böyük bir buz təbəqəsi yaradıb. Yüngül küləyin apardığı bu təbəqə parçalanaraq daşların arxasına yığılaraq onları yavaş-yavaş irəliyə doğru itələyib.
Mənbə: National Park Foundation
Tərcümə etdi: Səidə Əsədli
